Zapytaj prawnika ›

Artykuł 3 Prawo budowlane

Jeżeli potrzebujesz indywidualnej interpretacji Artykułu 3 Prawo budowlane, opisz problem w formularzu. Przeanalizujemy sprawę i prześlemy niezobowiązującą wycenę.

Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

  1. obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt
    małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
  2. budynku – należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
    2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym – należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku;
  3. budowli – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, atakże części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych iinnych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;
    3a) obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia itrakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane wkanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
  4. obiekcie małej architektury – należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
    1. kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
    2. posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
    3. użytkowe służące rekreacji codziennej iutrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;
    4. tymczasowym obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe ipowłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe;
  5. a) przenośnym wolno stojącym maszcie antenowym – należy przez to rozumieć wszelkie konstrukcje metalowe bądź kompozytowe, samodzielne bądź w połączeniu z przyczepą, rusztem, kontenerem technicznym, lub szafami tele- komunikacyjnymi, posadowione na gruncie, wraz z odciągami, balastami i innymi elementami konstrukcji, instalacją radiokomunikacyjną i infrastrukturą zasilającą, przeznaczone do wielokrotnego montażu i demontażu bez utraty wartości technicznej;
  6. budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego wokreślonym miejscu, atakże odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
  7. robotach budowlanych – należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego; 
    7 a)przebudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych para- metrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; wprzypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego;
  8. remoncie – należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym;
  9. urządzeniach budowlanych – należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, wtym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, atakże przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki;
  10. terenie budowy – należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy;
  11. prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych;
  12. pozwoleniu na budowę – należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego;
  13. dokumentacji budowy – należy przez to rozumieć pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych, w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne iksiążkę obmiarów, awprzypadku realizacji obiektów metodą montażu – także dziennik montażu;
  14. dokumentacji powykonawczej – należy przez to rozumieć dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi;
    14a) mapie do celów projektowych – należy przez to rozumieć mapę do celów projektowych w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276, 284, 782 i 1086);
    14b) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej – należy przez to rozumieć geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne;
  15. terenie zamkniętym – należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego;
  16. (uchylony)
  17. (uchylony)
  18. (uchylony)
  19. organie samorządu zawodowego – należy przez to rozumieć organy określone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1117);
  20. obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony wotoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
  21. (uchylony)
  22. (uchylony)
  23. (uchylony)

Artykuły: Art. 3 Prawo budowlane

Czy spółdzielnia mieszkaniowa może ingerować w remont mieszkania?

Właściciel lokalu może co do zasady remontować mieszkanie bez zgody spółdzielni, jeżeli prace nie naruszają części wspólnych budynku, konstrukcji, pionów instalacyjnych, wentylacji ani bezpieczeństwa innych mieszkańców. Spółdzielnia może jednak żądać dokumentów,...

Budowa szeregówki i podział domów na lokale

Budowa szeregówki z lokalami dwulokalowymi jest możliwa, jeżeli projekt i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczają taki sposób zabudowy. Największy problem zwykle dotyczy nie samego wyodrębnienia lokali, lecz geodezyjnego podziału gruntu. Wyjaśniamy, kiedy...

Tymczasowy budynek na czas budowy domu

Jeżeli obiekt rzeczywiście służy jako zaplecze trwającej budowy domu i znajduje się na terenie budowy, może korzystać z art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego. Taka budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Nie należy automatycznie stosować do niej limitu 180...

Budowa nowego domu w miejsce starego – formalności

Rozbiórka starego domu i budowa nowego w tym samym miejscu to najczęściej dwa odrębne zagadnienia: formalności rozbiórkowe oraz legalizacja nowego zamierzenia budowlanego. Sama zgoda na rozbiórkę nie daje prawa do postawienia nowego, większego domu. W artykule wyjaśniamy,...

Budowa bliźniaka lub domu dwulokalowego na małej działce

Na małej działce wybór między bliźniakiem a domem jednorodzinnym dwulokalowym zależy przede wszystkim od miejscowego planu, parametrów zabudowy, odległości od granic oraz sposobu późniejszej sprzedaży nieruchomości. W artykule wyjaśniamy, czym różni się bliźniak od...

Kontener morski na bloczkach a prawo budowlane

Kontener morski ustawiony na bloczkach betonowych, jeżeli pełni samodzielną funkcję użytkową na nieruchomości, może być traktowany jako tymczasowy obiekt budowlany, mimo że nie jest trwale związany z gruntem. Zadaszenie między kontenerami może zostać ocenione jako wiata...

Rozbiórka budynku po wygaśnięciu pozwolenia

Rozbiórka wykonana po wygaśnięciu pozwolenia może zostać potraktowana jako roboty bez wymaganej decyzji albo zgłoszenia. Nie zawsze jednak sam brak zawiadomienia o rozpoczęciu robót oznacza, że pozwolenie wygasło. Kluczowe jest ustalenie, kiedy faktycznie rozpoczęto roboty,...

Remont domu: zgłoszenie czy pozwolenie na budowę?

Remont domu może być wykonany bez formalności, na zgłoszenie albo na podstawie pozwolenia na budowę — zależnie od tego, czy prace jedynie odtwarzają stan istniejący, czy ingerują w konstrukcję, elewację lub parametry budynku. Wyjaśniamy zasady dotyczące okien, ścian...

Jaki projekt do adaptacji lokalu na przedszkole?

Przy adaptacji lokalu użytkowego na przedszkole nie wystarczy ogólne określenie, że projekt ma być „krótszy” albo „pełny”. Dla pozwolenia na budowę zasadnicze znaczenie mają projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, a projekt...

Samowola budowlana altany na działce ROD

Altana na działce ROD, która przekracza ustawowe wymiary powierzchni lub wysokości, może zostać potraktowana jako samowola budowlana. Nieformalna zgoda zarządu ogrodu ani fakt, że podobne obiekty stoją u innych działkowców, co do zasady nie legalizują naruszenia. W artykule...

Usługi budowlane bez uprawnień a PKD i ryczałt

Od 1 stycznia 2025 r. nowe wpisy i zmiany w CEIDG klasyfikuje się według PKD 2025. Kod PKD nie nadaje jednak uprawnień budowlanych i nie przesądza o stawce ryczałtu: te trzy kwestie trzeba oceniać osobno. Osoba bez uprawnień może świadczyć wiele usług pomocniczych,...

Rozbudowa domu bez zgłoszenia

Zabudowa tarasu, która tworzy zamkniętą część domu i zwiększa powierzchnię zabudowy lub kubaturę, co do zasady jest rozbudową, a nie prostą przebudową. To jednak nie przesądza jeszcze sposobu legalizacji: najpierw trzeba ustalić, kiedy wykonano roboty i jaka formalność była...

Ogrodzenie działki rolnej i budowa studni

Ogrodzenie działki rolnej jest co do zasady możliwe, ale przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić miejscowy plan, przepisy techniczne i ewentualne ograniczenia wynikające z położenia nieruchomości. Studnia na działce rolnej również może być dopuszczalna, zwłaszcza gdy...

Wykucie otworu w ścianie nośnej – zgoda, pozwolenie i legalizacja

Wykucie lub poszerzenie otworu drzwiowego w ścianie nośnej nie jest zwykłym remontem. To ingerencja w element konstrukcyjny budynku, która może wymagać zgody wspólnoty mieszkaniowej, projektu budowlanego i decyzji albo zgłoszenia przewidzianego w Prawie budowlanym. Jeżeli...

Legalizacja domku letniskowego z lat 90.

Przy legalizacji domku letniskowego z lat 90. najpierw trzeba ustalić dokładną datę zakończenia budowy i sprawdzić, czy wcześniej prowadzono postępowanie lub wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Dopiero te ustalenia pozwalają wybrać właściwy tryb. Jeżeli budowę...

Budowa domu na działce przeznaczonej pod zabudowę zagrodową przez nierolnika

Nierolnik nie jest z góry wyłączony z każdej inwestycji na terenie oznaczonym w MPZP jako RM lub zabudowa zagrodowa, ale sama własność działki nie daje prawa do postawienia tam zwykłego domu jednorodzinnego. Najpierw trzeba odczytać literalne ustalenia konkretnego planu i ustalić,...

Legalizacja domku letniskowego bez pozwolenia

Domek letniskowy postawiony bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia można czasem zalegalizować, ale nie dzieje się to automatycznie. Kluczowe są wiek obiektu, prawidłowe ustalenie wymaganych formalności oraz bezpieczeństwo użytkowania. Jeżeli od zakończenia budowy minęło...

Najem krótkoterminowy a zmiana sposobu użytkowania budynku

Najem krótkoterminowy mieszkania, pokoju albo całego domu nie zawsze automatycznie oznacza zmianę sposobu użytkowania budynku. Obowiązek zgłoszenia z art. 71 Prawa budowlanego zależy od tego, czy planowany sposób korzystania z nieruchomości zmienia m.in. warunki bezpieczeństwa...

Budowa garażu przy granicy działki a zgoda sąsiada

Sąsiad nie zawsze potrzebuje zgody właściciela sąsiedniej działki na budowę garażu przy granicy, ale nie oznacza to, że może budować dowolnie. Inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym albo decyzją o warunkach zabudowy, przepisami techniczno-budowlanymi, przeciwpożarowymi i...

Niskie parapety w remontowanym domu

Przy remoncie domu jednorodzinnego co do zasady można pozostawić istniejącą wysokość parapetów, jeżeli roboty polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego i nie dochodzi do przebudowy otworów okiennych ani zmiany sposobu użytkowania budynku. Inaczej będzie, gdy prace obejmują...

Kontener na działce – zgłoszenie, pozwolenie i 180 dni

Kontener morski lub magazynowy ustawiony na działce jako warsztat, magazyn albo zaplecze może być obiektem budowlanym, mimo że nie ma tradycyjnych fundamentów. O wymaganych formalnościach decydują przede wszystkim funkcja, sposób posadowienia, planowany czas użytkowania i zgodność...

Wyburzenie ściany nośnej bez pozwolenia

Wyburzenie ściany nośnej i zastąpienie jej podciągiem zwykle oznacza ingerencję w element konstrukcyjny budynku, a więc przebudowę wymagającą wcześniejszej oceny projektanta i właściwej procedury budowlanej. W artykule wyjaśniamy, kiedy potrzebne jest pozwolenie albo...

Odległość dachu od granicy działki i odstępstwa

Zmiana dachu w domu stojącym zbyt blisko granicy działki nie zawsze jest niemożliwa, ale projekt musi spełniać warunki techniczne albo wymagać formalnego odstępstwa. Sama zgoda sąsiada zwykle nie usuwa problemu z odległością okapu, ściany lub okna dachowego. W artykule...

Remont drogi prywatnej: pozwolenie czy zgłoszenie

Położenie asfaltu lub kostki na drodze prywatnej nie zawsze jest zwykłym „remontem”. O tym, czy potrzebne będzie pozwolenie na budowę, zgłoszenie albo brak formalności, decyduje przede wszystkim to, czy droga istnieje już jako obiekt budowlany oraz jaki zakres mają planowane...

Dobudowa ganku przy domu 1,5 m od granicy

Dobudowa przydomowego ganku o powierzchni 12 m 2 może być możliwa na zgłoszenie, ale przy odległości 1,5 m od granicy trzeba szczególnie sprawdzić plan miejscowy, decyzję o warunkach zabudowy i warunki techniczne. Ściana od strony sąsiada zasadniczo nie powinna mieć...

Rozbiórka stodoły i budowa murowanego budynku

Rozbiórka starej stodoły co do zasady wymaga co najmniej zgłoszenia, a w niektórych przypadkach pozwolenia na rozbiórkę. To, czy wystarczy zgłoszenie, zależy m.in. od wysokości obiektu, odległości od granicy działki oraz ewentualnej ochrony konserwatorskiej. Postawienie w...

Wymiana rur gazowych w mieszkaniu a projekt i zgoda spółdzielni

Wymiana rur gazowych w mieszkaniu nie zawsze jest zwykłą czynnością techniczną. Jeżeli prace dotyczą instalacji gazowej w użytkowanym budynku, mogą wymagać dokumentacji projektowej, zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz zgody lub akceptacji...

Zakup działki ze stawem: jak ograniczyć ryzyko

Przed zakupem działki ze stawem trzeba sprawdzić dwa niezależne reżimy: Prawo budowlane i Prawo wodne. Zwolnienie albo zgłoszenie w jednym z nich nie potwierdza automatycznie legalności stawu w drugim. Najpierw ustal powierzchnię i głębokość zbiornika, status gruntu, datę...

Domek holenderski na działce rolnej

Domek holenderski na działce rolnej nie może być traktowany wyłącznie przez pryzmat powierzchni 35 m 2 . Decydujące znaczenie ma to, czy obiekt ma być używany w konkretnym miejscu jako rekreacyjny lub mieszkalny obiekt budowlany. Jeżeli przyczepa ma stać dłużej...

Dom sąsiada w granicy a samowola budowlana

Dom postawiony w granicy działki nie zawsze jest samowolą budowlaną, ale legalność takiej inwestycji trzeba sprawdzić w dokumentach starostwa, gminy i nadzoru budowlanego. Brak zgody sąsiada co do zasady nie blokuje legalizacji, ale właściciel sąsiedniej nieruchomości może...

Podział domu a budynek wielorodzinny

Dom jednorodzinny co do zasady traci taki status, jeżeli w budynku wydzielono więcej niż dwa lokale mieszkalne. Sam brak mediów w jednym z lokali nie przesądza automatycznie o kwalifikacji budynku, ale może mieć znaczenie przy ocenie, czy lokal faktycznie spełnia funkcję...

Zarzuty o nielegalną rozbiórkę budynku

Rozbiórkę budynku bez wcześniejszego pozwolenia albo zgłoszenia można rozpocząć tylko wyjątkowo, gdy trzeba natychmiast usunąć bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Sama zła kondycja techniczna budynku i ekspertyza nie zawsze wystarczą. Inwestor musi...

Adaptacja lokalu na gabinet lekarski – formalności

Drobne prace wewnętrzne w lokalu użytkowym, takie jak lekka ścianka, wymiana podłogi czy montaż umywalki, zwykle nie wymagają pozwolenia na budowę, jeżeli nie naruszają konstrukcji, części wspólnych ani instalacji wspólnych budynku. Przy gabinecie lekarskim trzeba jednak...

Ogrodzenie przy drodze gminnej – zgłoszenie, odległość i pas drogowy

Ogrodzenie przy drodze gminnej o wysokości do 2,20 m co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. O miejscu płotu nie decyduje jednak sama wysokość: trzeba ustalić granicę pasa drogowego, sprawdzić plan miejscowy, bezpieczeństwo zjazdu oraz to, czy w konkretnej...

Przebudowa dachu domu w granicy działki

Zmiana konstrukcji dachu w budynku stojącym przy granicy działki nie jest zwykłą konserwacją, jeżeli zmienia parametry obiektu albo powoduje wysunięcie okapu nad cudzy grunt. W takiej sytuacji trzeba sprawdzić, czy inwestor miał wymagane zgłoszenie lub pozwolenie oraz prawo do...

Domek holenderski na działce – kontrola, zgłoszenie i legalizacja

Domek holenderski ustawiony na działce może zostać uznany za obiekt budowlany, zwłaszcza gdy służy do wypoczynku lub zamieszkiwania, stoi przez dłuższy czas w jednym miejscu, ma podłączone media albo utracił realną funkcję transportową. Jeżeli właściciel otrzymał...

Samowolne utwardzenie drogi gminnej – co zrobić?

Samowolne utwardzanie drogi gminnej przez mieszkańca co do zasady nie jest dopuszczalne, zwłaszcza gdy osoba ta nie ma zgody gminy, zajmuje pas drogowy, narusza stosunki wodne albo powoduje szkody na sąsiednich działkach. W takiej sytuacji warto równolegle zawiadomić gminę jako...

Schody zewnętrzne przy domu zgłoszenie czy pozwolenie

Dobudowa nowych schodów zewnętrznych może być remontem, przebudową albo rozbudową. Od tej kwalifikacji zależy, czy formalności nie będą potrzebne, wystarczy zgłoszenie, czy konieczne będą projekt i pozwolenie na budowę. Znaczenie mają między innymi nowe wejście lub...

Działka rolna przy domu: ogrodzenie, wiata i bruk

Na działce rolnej można wykonać niektóre prace bez pozwolenia, ale zakres swobody zależy od wysokości ogrodzenia, przeznaczenia gruntu, parametrów wiaty oraz ustaleń miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy. Największe ryzyko dotyczy utwardzania terenu i stawiania...

Budowa domu na nie swojej działce – jakie formalności?

Budowa domu na działce należącej do syna, małżonka albo innej osoby jest możliwa, ale inwestor musi mieć prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i złożyć odpowiednie oświadczenie w procedurze pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Największe ryzyko nie...

Wyroki i orzecznictwo: Art. 3 Prawo budowlane

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 2 godzin