• Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Miesiąc temu zakupiliśmy wspólnie z mężem grunt. Poprzedni właściciel miał już wydane warunki zabudowy, które na nas scedował. Jak się jednak okazało, nie wspomniał o tym, że na podstawie warunków zabudowy zostało mu wydane rok wcześniej pozwolenie na budowę. W akcie notarialnym kupna nie ma o tym wzmianki, jest informacja, że dla gruntu nie są wydane żadne decyzje. Problem w tym, że gmina oraz starostwo nie chcą uznać przepisania warunków, gdyż zostały „skonsumowane”. Poprzedni właściciel za przepisanie pozwolenia zażądał okrągłej sumki. Co możemy w tej sytuacji zrobić? Byliśmy przekonani, że kupujemy działkę z możliwością zabudowy. Czy można „wygasić” pozwolenie wydane na poprzedniego właściciela?

Sprawa nie jest skomplikowana, ale jednocześnie nie koniecznie jest prosta do wyegzekwowania. Nie wiem, czy opłaca się Państwu przenosić na siebie starą decyzję o pozwoleniu na budowę, albowiem niekoniecznie będzie Wam odpowiadał budynek starego właściciela. Zmiany w projekcie mogą okazać się równie kosztowne co całkiem nowy projekt, albo wyższe niż gotowy projekt.
Materialnoprawną podstawę przeniesienia decyzji pozwolenia stanowi art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, pomiędzy którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.
Mogą Państwo wnieść o wygaśnięcie decyzji z powodu utraty prawa do dysponowania nieruchomością przez poprzedniego właściciela – inwestora. Utrata prawa do dysponowania nieruchomością oznacza, że nowy właściciel nieruchomości może uzyskać nowe pozwolenie na budowę, skoro poprzednie – na skutek utraty prawa do gruntu przez poprzedniego inwestora – stało się bezprzedmiotowe. W jednym z wyroków NSA stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż fakt posiadania pozwolenia na budowę na określonej nieruchomości przez jeden podmiot stoi na przeszkodzie udzieleniu pozwolenia na budowę na tej samej nieruchomości innemu podmiotowi.
Niektóre sądy wskazują, że można stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia na budowę, jeśli pierwotny inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wygaśnięcie starego pozwolenia na budowę otworzyłoby drogę do uzyskania nowego. Jednak także i w tym przypadku można spotkać przeciwne poglądy sądów i doktryny.
Inwestor może również złożyć wniosek o uchylenie pozwolenia na budowę w części, na podstawie art. 155 K.p.a. (uchylenie i zmiana decyzji tworzącej prawa dla strony).
Jednak wszystkie te procedury wiążą się z zabiegami i kosztami, choć może nie tak wielkimi.
Warto po pierwsze wezwać sprzedającego do obniżenia ceny z powodu istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę, albo opcjonalnie zażądać usunięcia decyzji z obrotu prawnego pod rygorem odstąpienia od umowy.
Zatajenie przed Państwem faktu posiadania pozwolenia na budowę to wada fizyczna sprzedawanej nieruchomości i mają Państwo wszelkie prawa wynikające z rękojmi: żądanie obniżenia ceny, odstąpienia od umowy. Proszę jednak wystosować pismo do sprzedającego z wyraźnymi żądaniami w zależności od Państwa decyzji.
Niespodziewany koszt „cesji” pozwolenia
Małżeństwo z Gdańska kupiło działkę budowlaną z myślą o budowie domu marzeń. Sprzedający zapewnił ich, że są gotowe warunki zabudowy, które będzie można bez problemu wykorzystać. Dopiero po podpisaniu aktu notarialnego okazało się, że były właściciel uzyskał pozwolenie na budowę – na siebie – a warunki zostały już „skonsumowane”. Za zgodę na przepisanie pozwolenia zażądał 20 tysięcy złotych. Nowi właściciele stanęli przed wyborem: zapłacić lub próbować wygasić decyzję w starostwie.
Starostwo odmawia, projekt niepasujący
Pan Michał nabył nieruchomość od dewelopera, który uzyskał pozwolenie na budowę szeregowca. Pan Michał chciał jednak postawić nowoczesny dom parterowy. Złożył wniosek o zmianę projektu, ale urząd stwierdził, że może to zrobić tylko inwestor z pozwoleniem – czyli poprzedni właściciel. Pozostawała więc ścieżka administracyjna: wykazać, że pierwotny inwestor utracił prawo do dysponowania gruntem i złożyć wniosek o wygaszenie decyzji.
Zatajona decyzja a rękojmia
Pani Anna kupiła działkę rolną z decyzją o warunkach zabudowy. W akcie notarialnym znalazł się zapis, że żadnych innych decyzji nie ma. Tymczasem miesiąc później otrzymała pismo z urzędu z informacją, że pozwolenie na budowę już istnieje – sprzedający nie poinformował jej o tej decyzji. Po konsultacji prawniczej wystosowała pismo do zbywcy z żądaniem obniżenia ceny z tytułu rękojmi i usunięcia wady prawnej, jaką było zatajenie istnienia decyzji.
zakup działki z istniejącym pozwoleniem na budowę wydanym na poprzedniego właściciela może wiązać się z istotnymi komplikacjami prawnymi i finansowymi. Brak wiedzy o istnieniu takiej decyzji lub nieprawidłowe informacje w akcie notarialnym mogą skutkować koniecznością negocjacji z byłym właścicielem, próbą wygaszenia decyzji lub ponownym uzyskaniem pozwolenia. Choć przepisy przewidują mechanizmy rozwiązania takiej sytuacji, jak np. wniosek o wygaśnięcie decyzji z powodu utraty prawa do dysponowania nieruchomością, to praktyka pokazuje, że procedury te bywają czasochłonne i nie zawsze skuteczne. W takich przypadkach warto skorzystać z pomocy prawnika i rozważyć również środki ochrony z tytułu rękojmi.
Jeśli znaleźli się Państwo w podobnej sytuacji lub mają wątpliwości co do stanu prawnego zakupionej nieruchomości, zapraszamy do skorzystania z naszej porady prawnej online. Szybko i rzetelnie przeanalizujemy dokumenty, wskażemy możliwe rozwiązania oraz przygotujemy niezbędne pisma. Nasze porady są dostępne zdalnie, bez konieczności wychodzenia z domu – wystarczy wypełnić krótki formularz i opisać problem.
1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika