Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Słup energetyczny na działce budowlanej

Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska

Mam działkę budowlaną, która ma już nadany numer domu, ale faktycznie jeszcze go tam nie ma. Na działce znajduje się słup energetyczny i ani rodzice, ani ja nie mamy żadnej umowy z energetyką. Słup znajduje się tam już ponad 30 lat, może więcej. Czy mogę domagać się odszkodowania bądź usunięcia go? Co powinienem zrobić w pierwszej kolejności, żeby tę sprawę ruszyć?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Słup energetyczny na działce budowlanej

Stawianie słupów na działkach przed laty

Domaganie się usunięcia słupa ustanowienia służebności oraz domaganie się odszkodowania za bezumowne korzystanie z Pana nieruchomości to dwa osobne roszczenia, których może Pan dochodzić jednocześnie lub niezależnie od siebie.

Nie jest to jednak proste, zwłaszcza z uwagi na to, że – jak Pan wskazuje – słupy stoją około 30 lat.

Co więcej, musi Pan mieć świadomość, że w latach 50. i 60. miała miejsce tak zwana elektryfikacja na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli. I wówczas masowo właściciele gruntów wyrażali zgodę dorozumianą na posadowienie słupów lub słupy były stawiane bez pytania właściciela o zgodę. Taki tryb udostępnienia nieruchomości miał miejsce aż do 5 grudnia 1997 roku. Bezsprzecznie więc posadowienie słupów w tamtych czasach powoduje, że stoją one legalnie, nie można ich samemu usunąć, tym bardziej żądać usunięcia, a nawet gdy zgody nie było, doszło już do zasiedzenia. To, że nie ma umowy, nie znaczy, że słupy stoją nielegalnie. Zgoda mogła być bowiem ustna lub wyrażona jeszcze przez poprzednich – przed rodzicami – właścicieli. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2005 r. „jeśli właściciel albo jego poprzednik prawny zgodził się na zainstalowanie na jego nieruchomości urządzeń do przesyłania mediów, nie może żądać ich usunięcia. Jest to z jego strony zobowiązanie trwałe. W takim wypadku właściciele nieruchomości podlegają ograniczeniom w wykonywaniu swego prawa własności. Nie oznacza to jednak, że właściciele nie mogą zażądać od przedsiębiorstwa wynagrodzenia za korzystanie z ich własności” (sygn. akt I CK 14/05).

Ustalenie stanu prawnego słupa na działce budowlanej

W pierwszej kolejności musi Pan więc ustalić stan faktyczny i wystosować do przedsiębiorcy przesyłowego (czyli do właściciela słupów) pismo wzywające do wykazania legalności posadowienia owych słupów na Pana działce z żądaniem usunięcia słupów w wyznaczonym w tymże piśmie przez Pana oraz żądać odszkodowania za korzystanie z Pana własności wskazując propozycję odszkodowania, termin zapłaty oraz propozycję spotkania celem spisania odpowiedniej ugody. Jeśli przedsiębiorca się nie zgodzi na powyższe lub w ogóle zignoruje Pana pismo (proszę je nadać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i zachować dowód nadania i odbioru pisma), ma Pan prawo domagać się tego samego przed sądem, tj. usunięcia słupów i odszkodowania za bezumowne korzystanie przez przedsiębiorcę z Pana nieruchomości. Oczywiście, jeśli przedsiębiorca przesyłowy wykaże legalność posadowienia słupów to żądanie ich usunięcia zostanie oddalone przez sąd, pozostanie tylko walka o odszkodowanie.

Zasiedzenie służebności

Muszę jednak uprzedzić, że w Pana przypadku praktycznie pewne jest, że przedsiębiorca zarówno w odpowiedzi na Pana pismo, jak i w trakcie procesu sądowego (jeśli do niego dojdzie) będzie wskazywał, że zasiedział ową służebność przesyłową. W myśl bowiem Kodeksu cywilnego w przypadku nabycia posiadania w złej wierze zasiedzenie następuje z upływem 30 lat. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II CSK 346/08, wskazuje, że zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą. A zatem jeśli od dnia posadowienia owego słupa na Pana działce (wcześniej Pana rodziców) minęło 30 lat, to przedsiębiorca zasiedział służebność. W Pana przypadku jest to raczej pewne, bowiem sam Pan wskazuje, że już około 30 lat ten słupy stoją na Pana działce. Jeśli więc doszło do zasiedzenia służebności, czyli minęło 30 lat od posadowienia słupów i właściciel słupów jest przez ten okres 30 lat cały czas ten sam (cały to samo przedsiębiorstwo) to niestety, ale już nie może Pan żądać ustanowienia np. odpłatnej służebnością ani domagać się odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Jest bowiem w orzecznictwie już od lat utrwalony pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, zgodnie z którym osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia (tak np. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II CSK 639/15).

Prawa i żądania właściciela działki budowlanej

Podsumowując, proszę ustalić, ile dokładnie lat minęło od dnia posadowienia słupów na Pana działce i kto był ich posiadaczem przez ten okres. Jeśli minęło 30 lat, a posiadacz był ten sam, to nie ma Pan prawa domagać się ani odszkodowania, ani ustanowienia odpłatnej służebności, ani usunięcia słupów, bowiem doszło do zasiedzenia służebności. Jeśli jednak nie minęło 30 lat (albo minęło, ale właściciel słupów się zmieniał), to ma Pan prawo wystąpić o usunięcie słupów – o ile przedsiębiorca nie wykaże legalności ich posadowienia na działce, i o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z Pana działki (najpierw polubownie, potem przed sądem).

Zmiana właściciela słupa na przestrzeni lat

Proszę też sprawdzić, jeśli okaże się, że minęło 30 lat, czy w czasie tego okresu właścicielem transformatora nie był przez jakiś czas Skarb Państwa, a dopiero potem przedsiębiorstwo przesyłowe. Jeżeli bowiem 30 lat już minęło, ale w chwili stawiania słupa jego właścicielem był Skarb Państwa, a dopiero potem przedsiębiorstwo przesyłowe, to zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt IV CSK 291/2009: „Okres do 1989 r. nie może być wliczany do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorstwo państwowe, jakim był zakład energetyczny. Do tego czasu wszystko było własnością Skarbu Państwa, a zatem i posiadanie było wykonywane na jego rzecz. Zakład sprawował tylko zarząd, a więc nie był właścicielem urządzeń”.

Jeśli w Pana przypadku w tych latach to Skarb Państwa był właścicielem, to być może okres, w którym to przedsiębiorstwo przesyłowe było właścicielem, nie wynosi jeszcze 30 lat i możliwe jest domaganie się usunięcia słupa i odszkodowania.

Kontakt z przedsiębiorstwem przesyłowym

Podsumowując, na ten moment proszę wysłać list polecony do przedsiębiorstwa przesyłowego, żądać wskazania, od kiedy jest właścicielem słupów na Pana działce, kiedy zostały tam posadowione i na jakiej podstawie, wyznaczając np. 14 dni na odpowiedź. Nadto proszę dodać, że w przypadku braku wykazania legalności ich posadowienia domaga się Pan ich usunięcia w terminie np. do końca roku 2021 i odszkodowania w wysokości X zł płatnego na nr rachunku bankowego XX w terminie do dnia XXX. Proszę też dodać, że wyraża Pan wolę polubownego rozwiązania sprawy.

Następnie proszę oczekiwać na odpowiedź. Jak Pan bowiem widzi, składowych jest wiele, a zatem i wysokie ryzyko, że słupy jednak stoją legalnie albo też że służebność jest już dawno zasiedziana i nie przysługują Panu żadne roszczenia, a to jest bardzo powszechne.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

ePorady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie »