Przydomowa oczyszczalnia przy istniejącej kanalizacji

Istniejąca kanalizacja a możliwość budowy własnej oczyszczalni

Samo położenie sieci w tej samej miejscowości nie przesądza o obowiązku przyłączenia. Trzeba ustalić, czy nieruchomość ma realną możliwość technicznego podłączenia oraz czy nie zachodzi ustawowy wyjątek związany z oczyszczalnią spełniającą wymagania.

Jeżeli sieć przebiega przy działce i przedsiębiorstwo potwierdza możliwość przyłączenia, organ może zakwestionować budowę nowej oczyszczalni, zwłaszcza gdy plan miejscowy przewiduje obsługę kanalizacyjną. Ocena wymaga więc równoczesnego sprawdzenia przepisów gminnych, planu, warunków technicznych i kosztów niezbędnych urządzeń.

Formalności dopiero po ustaleniu, czy oczyszczalnia jest dopuszczalna

Przed przygotowaniem zgłoszenia trzeba sprawdzić plan miejscowy, warunki gruntowo-wodne, odległości od studni i granic oraz możliwość odprowadzania oczyszczonych ścieków. Projekt technologiczny powinien odpowiadać warunkom na działce, a nie być jedynie katalogowym schematem urządzenia.

Jeżeli organ wniósł już sprzeciw z powodu planu miejscowego, dalsze argumenty i tryb odwoławczy opisuje artykuł odwołanie od odmowy przydomowej oczyszczalni. Wymagania dotyczące samej wentylacji instalacji omawia poradnik wywiewka przydomowej oczyszczalni.

Znaczenie miejscowego planu i warunków na działce

Przed rozpoczęciem procedury trzeba sprawdzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan może przewidywać obowiązek odprowadzania ścieków do kanalizacji sanitarnej, dopuszczać rozwiązania indywidualne tylko czasowo albo określać dodatkowe ograniczenia. Jeżeli planu nie ma, inwestor powinien ustalić w urzędzie, czy dla zamierzenia będą wymagane dodatkowe rozstrzygnięcia planistyczne.

Istotne są także warunki gruntowo-wodne. Przydomowa oczyszczalnia nie zawsze będzie możliwa na działce o wysokim poziomie wód gruntowych, słabej przepuszczalności gruntu, małej powierzchni albo niekorzystnym ukształtowaniu terenu. Jeżeli oczyszczone ścieki mają być rozsączane w gruncie, dokumentacja powinna pokazywać, że nie stworzy to zagrożenia dla studni ani dla sąsiednich nieruchomości.

Kto powinien ponieść koszt przyłączenia do kanalizacji?

Co do zasady właściciel nieruchomości ubiegający się o przyłączenie do sieci ponosi koszt wykonania przyłącza kanalizacyjnego. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie ma automatycznego obowiązku sfinansowania prywatnego odcinka instalacji tylko dlatego, że wcześniejszy projekt sieci nie został doprowadzony do granicy danej działki albo poprzedni właściciel nie wyraził zgody na pierwotne rozwiązanie.

Inaczej należy ocenić elementy, które nie są przyłączem, lecz mogą stanowić urządzenia kanalizacyjne albo część sieci. Jeżeli techniczne rozwiązanie wymaga budowy przepompowni, dodatkowej studni, przewodów obsługujących więcej niż jedną nieruchomość albo urządzeń mających funkcjonować w systemie przedsiębiorstwa, trzeba ustalić, czy rzeczywiście powinny być one finansowane przez właściciela jako część przyłącza. Granica między przyłączem a urządzeniem kanalizacyjnym bywa w praktyce sporna.

Jeżeli właściciel na własny koszt wybuduje urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne, które następnie mają zostać włączone do systemu przedsiębiorstwa, może w określonych sytuacjach powoływać się na zasady odpłatnego przejęcia takich urządzeń. Nie oznacza to jednak prostego prawa do żądania, aby MZWiK od początku sfinansował całą inwestycję na prywatnej nieruchomości.

Czy można żądać od MZWiK odszkodowania?

W opisanym stanie faktycznym samo to, że w latach wcześniejszych nie wykonano przyłączenia dla tej nieruchomości, nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności odszkodowawczej MZWiK. Aby skutecznie żądać odszkodowania, trzeba wykazać bezprawne i zawinione działanie lub zaniechanie, szkodę oraz normalny związek przyczynowy między zachowaniem przedsiębiorstwa a szkodą.

Podstawą odpowiedzialności deliktowej jest art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W tej sprawie problemem jest to, że decyzje zapadały przed nabyciem nieruchomości, a poprzednia właścicielka nie zgodziła się na projektowane rozwiązanie z uwagi na położenie urządzeń w pobliżu studni. To osłabia twierdzenie, że obecny właściciel poniósł szkodę wskutek bezprawnego działania przedsiębiorstwa.

Trudno też oprzeć roszczenie na odpowiedzialności kontraktowej z art. 471 Kodeksu cywilnego, jeżeli między obecnym właścicielem a MZWiK nie zawarto umowy, z której wynikałby obowiązek zaprojektowania i sfinansowania przyłączenia. Można natomiast wystąpić do przedsiębiorstwa o pisemne warunki przyłączenia i zażądać wyjaśnienia, które elementy inwestycji uznaje za przyłącze, a które za urządzenia kanalizacyjne lub część sieci.

Jak praktycznie przygotować się do decyzji?

Najrozsądniejszym pierwszym krokiem jest zebranie dokumentów. Warto uzyskać aktualną mapę, informacje o przebiegu sieci, wysokościach terenu, odległości od studni, możliwym miejscu lokalizacji oczyszczalni oraz wstępne kosztorysy obu wariantów: przyłącza z przepompownią i przydomowej oczyszczalni. Taka dokumentacja będzie przydatna zarówno w urzędzie, jak i w rozmowach z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym.

Następnie warto złożyć do MZWiK wniosek o warunki przyłączenia albo przynajmniej o pisemne stanowisko dotyczące technicznych wymagań przyłączenia. Jeżeli przedsiębiorstwo wymaga od właściciela profesjonalnego projektu już na bardzo wczesnym etapie, należy ustalić, czy taki wymóg wynika z przepisów, regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz procedury przyłączeniowej obowiązującej w danej gminie.

Równolegle można przygotować zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni, ale dopiero po potwierdzeniu, że plan miejscowy, odległości sanitarne i warunki gruntowo-wodne nie wykluczają takiego rozwiązania. Jeżeli organ wniesie sprzeciw, rozstrzygnięcie powinno być uzasadnione i może podlegać kontroli w toku postępowania administracyjnego.

FAQ

Czy samo istnienie kanalizacji wyklucza budowę przydomowej oczyszczalni?

Nie zawsze. Trzeba jednak sprawdzić plan miejscowy, warunki techniczne, przepisy sanitarne i wodne oraz to, czy przyłączenie do sieci jest realnie możliwe i ekonomicznie uzasadnione. Organ może badać te okoliczności przy zgłoszeniu.

Czy przydomowa oczyszczalnia wymaga pozwolenia na budowę?

Oczyszczalnia o wydajności do 7,50 m³ na dobę co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia. Brak pozwolenia nie oznacza dowolności, bo inwestycja nadal musi spełniać wymagania techniczne, sanitarne i środowiskowe.

Czy MZWiK musi zapłacić za projekt i budowę przyłącza?

Zasadniczo nie. Właściciel finansuje przyłącze do swojej nieruchomości. Można jednak kwestionować sytuację, w której przedsiębiorstwo próbuje przerzucić na właściciela koszt urządzeń, które w istocie nie są przyłączem, lecz elementem sieci albo urządzeniami kanalizacyjnymi.

Czy można żądać odszkodowania za to, że poprzedni właściciel nie został podłączony do kanalizacji?

Tylko wyjątkowo. Trzeba wykazać bezprawne zachowanie przedsiębiorstwa, szkodę i związek przyczynowy. Jeżeli do rezygnacji z podłączenia doszło dlatego, że poprzednia właścicielka nie zgodziła się na projektowane rozwiązanie, roszczenie odszkodowawcze będzie trudne.

Czy oczyszczone ścieki z oczyszczalni można wykorzystywać na działce?

To zależy od technologii, dokumentacji urządzenia, sposobu odprowadzania ścieków oczyszczonych oraz wymagań prawa wodnego i sanitarnego. Nie należy zakładać, że każda woda po oczyszczalni może być swobodnie używana do podlewania ogrodu.

Podsumowanie

W opisanej sprawie budowa przydomowej oczyszczalni może być realnym rozwiązaniem, ale wymaga wcześniejszego sprawdzenia planu miejscowego, odległości od studni, warunków gruntowo-wodnych oraz procedury zgłoszenia. Najsilniejszym argumentem jest niechęć do kanalizacji, lecz techniczna i ekonomiczna nieracjonalność przyłącza, zwłaszcza gdy wymaga ono przepompowni i ponoszenia stałych kosztów pompowania ścieków.

Nie ma natomiast prostej podstawy do żądania, aby MZWiK sfinansował projekt i budowę przyłącza wyłącznie dlatego, że wcześniejsza właścicielka nie zgodziła się na poprzedni wariant. Warto jednak dokładnie ustalić, które elementy planowanej inwestycji są przyłączem, a które mogą być urządzeniami kanalizacyjnymi lub częścią sieci.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
3. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, t.j. Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
4. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
5. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1102/21.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.