• Data: 2025-09-04 • Autor: Katarzyna Nosal
Rodzice mają 2 działki położone obok siebie – jedną budowlaną, na której stoi ich dom, drugą rekreacyjną, która jest ich ogrodem. Właściwie można wyjść z domu bezpośrednio do ogrodu. Niedawno wyszłam za mąż i postanowili darować nam część tej drugiej działki – rekreacyjnej – abyśmy wybudowali na niej dom. Zależy nam na sprawdzeniu, czy na tej działce rzeczywiście można budować, a jeśli tak, jakie kroki powinniśmy wykonać. Dołączam mapkę z oznaczeniem obu nieruchomości oraz nr KW.
.jpg)
Dokonałam analizy przesłanych danych i uważam, że mają Państwo dużą szansę na bezproblemowe wybudowanie domu na wskazanym terenie. Odpada pierwszy poważny problem – dostęp do drogi publicznej, ten tutaj z całą pewnością jest. Odpada także drugi problem, ponieważ pomimo że działka ma oznaczenie m.in. R IV b, czyli w części jest gruntem rolnym, nie ma tu zastosowania ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, ponieważ ta ustawa obejmuje działki o powierzchni powyżej 3000 m. kw.
Działka jest oznaczona także jako teren Bz, czyli rekreacyjno-wypoczynkowy. Na tych terenach można wybudować tylko budynek rekreacyjny. Niemniej jednak z uwagi na otoczenie, fakt, że część działki to grunt rolny niższej klasy, wydaje się, że z uzyskaniem warunków zabudowy nie będzie problemu. Decyzję o warunkach zabudowy trzeba będzie uzyskać, ponieważ dla tego terenu nie ma na razie urządzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skoro rodzice chcą Państwu podarować nieruchomość, to należy to zrobić. Jedna uwaga: jeśli obdarowani zostaniecie Państwo oboje, to mąż od swojego działu w darowiźnie będzie musiał zapłacić podatek od darowizny. Nie mieści się on w tzw. grupie zerowej, która po zgłoszeniu darowizny z podatku jest zwolniona.
Rodzice mogą dokonać darowizny tylko dla Pani. Nie ma przeszkody w takiej sytuacji, by później byli Państwo inwestorami jako małżeństwo, ale, co istotne, budynek wybudowany na cudzym gruncie staje się własnością właściciela, a zatem właścicielką wybudowanego domu byłaby tylko Pani, a mąż miałby ewentualnie prawo do połowy jego wartości jako nakładów poczynionych na cudzą nieruchomość (do połowy, ponieważ zakładam, że dom budowany będzie z Waszego majątku wspólnego, w którym każde ma ostatecznie połowę – w skrócie). Jeśli tka będzie Państwa wola, to po wybudowaniu domu może Pani podarować mężowi jego część do majątku osobistego lub rozszerzyć wspólność majątkową o ten dom.
Zatem w pierwszej kolejności – darowizna w formie aktu notarialnego. Przy czym tu też można nieco zmienić kolejność. Jeśli nie chcą Państwo stać się właścicielami nieruchomości, na której miałyby się pojawić kłopoty z zabudową lub warunki zabudowy miałyby wytyczyć Państwu budowę, której nie akceptujecie, to można sytuację odwrócić i to rodzice mogą w pierwszej kolejności uzyskać w gminie warunki zabudowy dla tego terenu, a następnie darować nieruchomość i także w urzędzie przenieść wydane na nich warunki zabudowy na Panią i męża.
W przypadku części nieruchomości, która jest użytkiem rolnym, nie będzie potrzeby zmieniać przeznaczenia. Zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych –zmiany przeznaczenia w formie zgody lub planu miejscowego wymagają grunty rolne oznaczone jako klasy I-III. W pozostałych przypadkach nie ma takiego wymogu. Tutaj jeszcze dodatkowo wydaje mi się, że możemy mówić o obrębie miasta, należałoby to sprawdzić, bo grunty w granicach miasta mogą być przeznaczane na cele nierolnicze bez specjalnych działań. Natomiast wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie, którą wydaje niemal od ręki starosta. Państwo muszą ustalić w ewidencji gruntów i budynków w starostwie, jakiego pochodzenie jest gleba na Państwa działce. Jeśli grunty są mineralne to można budować bez decyzji.
To ogólne informacje dotyczące początkowego etapu planowania inwestycji. Jednak z uwagi na brak planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu warto udać się do gminy, by uzyskać informację, w jakim kierunku winien iść projekt, by uzyskać warunki zabudowy. Te są zazwyczaj wydawane w oparciu o już istniejącą zabudowę, ale warto uzyskać informacje bezpośrednio od organu, który takie warunki będzie wydawał.
Nieoczekiwane przeszkody w budowie. Państwo Kowalscy otrzymali od rodziców działkę rekreacyjną pod budowę domu. Myśleli, że to formalność – działka jest blisko domu rodziców, a w okolicy stoją już budynki mieszkalne. Dopiero w urzędzie gminy dowiedzieli się, że na ich działce można postawić jedynie domek rekreacyjny. Konieczne było uzyskanie warunków zabudowy i sprawdzenie, czy istnieje możliwość przekształcenia działki. Na szczęście, po kilku miesiącach udało się im załatwić formalności i rozpocząć budowę wymarzonego domu.
Podatek od darowizny – nieprzewidziany koszt. Marta i Piotr dostali od rodziców Marty działkę rekreacyjną w darowiźnie. Sądząc, że cała transakcja będzie zwolniona z podatku, byli zaskoczeni, gdy dowiedzieli się, że Piotr jako zięć nie należy do tzw. grupy zerowej i musi zapłacić podatek od swojej części darowizny. Ostatecznie rodzice podarowali działkę jedynie Marcie, a dopiero po budowie domu małżonkowie rozszerzyli wspólność majątkową. Dzięki temu uniknęli dodatkowych kosztów.
Formalności przed darowizną – lepiej najpierw sprawdzić warunki zabudowy. Rodzice Magdy chcieli podarować jej część działki rekreacyjnej na budowę domu. Magda była już gotowa do podpisania aktu notarialnego, ale zanim to zrobiła, skonsultowała sprawę w urzędzie gminy. Okazało się, że działka leży na terenie bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i konieczne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Aby uniknąć problemów, rodzice najpierw sami wystąpili o warunki zabudowy, a dopiero później przekazali córce nieruchomość. To zaoszczędziło Magdzie wiele stresu i niepewności.
Budowa domu na działce rekreacyjnej wymaga dokładnej analizy prawnej i formalnej. Kluczowe jest sprawdzenie możliwości zabudowy, uzyskanie odpowiednich decyzji oraz właściwe przeprowadzenie darowizny, by uniknąć nieoczekiwanych kosztów i komplikacji. Dobrze zaplanowane działania pozwolą bezproblemowo zrealizować inwestycję i cieszyć się nowym domem.
Potrzebujesz indywidualnej porady prawnej lub profesjonalnego pisma dotyczącego darowizny działki, warunków zabudowy czy przekształcenia gruntu? Oferujemy kompleksowe wsparcie online – szybko i skutecznie pomożemy Ci w formalnościach. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
3. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
4. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Nosal
Radca prawny od 2005 roku, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Udziela porad z prawa cywilnego, pracy oraz rodzinnego, a także z zakresu procedury cywilnej i administracyjnej. Ma wieloletnie doświadczenie w stosowaniu prawa administracyjnego i samorządowego. Ukończyła również aplikację sądową. Obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.
Zapytaj prawnika