• Data: 2025-08-20 • Autor: Monika Wycykał
Czy pracownik w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego zatrudniony na stanowisku starszego specjalisty jest funkcjonariuszem publicznym według obowiązujących przepisów?

Pojęcie „funkcjonariusza publicznego” budzi duże wątpliwości w praktyce, choćby z tego względu, że jest ono używane w różnych ustawach, o różnym charakterze, w związku z czym niejednokrotnie pojawia się kłopot, czy dana osoba jest jednocześnie funkcjonariuszem publicznym.
Najważniejsza definicja znajduje się w art. 115 § 13 Kodeksu karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. (j.t. Dz. U. 2016, poz. 1137, z późn. zm.):
„Funkcjonariuszem publicznym jest:
1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
2) poseł, senator, radny;
2a) poseł do Parlamentu Europejskiego;
3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy;
4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych;
5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej;
7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej;
8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową;
9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe”.
Nieco inaczej definicja funkcjonariusza publicznego jest zbudowana w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1169, z późn. zm.), zgodnie z którym przez funkcjonariusza publicznego rozumie się „osobę działającą w charakterze organu administracji publicznej” lub z jego upoważnienia albo jako członek kolegialnego organu administracji publicznej lub osobę wykonującą w urzędzie organu administracji publicznej pracę w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy cywilnoprawnej, biorącą udział w prowadzeniu sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji lub postanowienia przez taki organ”.
W związku z tym należy uznać, że pracownik powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego jest funkcjonariuszem publicznym. Ponadto gdyby wskazany pracownik pozostawał jednocześnie pracownikiem służby cywilnej, to na taki status wskazuje również art. 104 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (j.t. Dz. U. 2016 r., poz. 1345, z późn. zm.): „Na zasadach określonych w odrębnych przepisach członkowie korpusu służby cywilnej korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych”.
Pracownik powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i wydaje decyzję o rozbiórce nielegalnie wzniesionego obiektu. W tej sytuacji działa jako funkcjonariusz publiczny, a każdy, kto próbowałby go przekupić, odpowiadałby karnie za korupcję.
Podczas kontroli placu budowy inspektor nadzoru budowlanego sporządza protokół i wstrzymuje roboty ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa. Jeżeli ktoś utrudniałby mu wykonywanie czynności służbowych, np. odmawiał wpuszczenia na teren, ponosiłby odpowiedzialność tak, jak za naruszenie uprawnień funkcjonariusza publicznego.
Starszy specjalista w inspektoracie analizuje projekt budowlany i przygotowuje decyzję administracyjną w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Jego działania mają skutki prawne dla inwestora i mieszkańców, a zatem korzysta on z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
Pracownicy powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego, wykonujący czynności merytoryczne i uczestniczący w wydawaniu decyzji administracyjnych, posiadają status funkcjonariuszy publicznych. Oznacza to, że korzystają ze szczególnej ochrony prawnej, a wszelkie próby naruszenia ich niezależności czy bezprawnego wpływania na podejmowane decyzje podlegają odpowiedzialności karnej.
Potrzebujesz pewności, jak przepisy o funkcjonariuszach publicznych wpływają na Twoją sytuację? Skontaktuj się z nami – oferujemy szybkie i rzetelne porady prawne online. Wystarczy opisać swoją sprawę, a otrzymasz profesjonalną opinię prawną bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Monika Wycykał
Magister prawa z uzupełniającym wykształceniem w postaci magisterium z filologii polskiej. Studia magisterskie ukończyła na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Aktualnie pozostaje doktorantką na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie przygotowuje rozprawę doktorską z zakresu prawa własności intelektualnej, poświęconą utworom piśmienniczym. Na swoim koncie posiada szereg publikacji o charakterze naukowym. Od 2012 r. pracuje jako prawnik w jednej z renomowanych katowickich kancelarii.
Specjalizuje się w prawie cywilnym, konsumenckim, prawa własności intelektualnej, mieszkaniowym i gospodarczym, jednak nie boi się również mniej popularnych dziedzin prawa, sprawiających trudność innym prawnikom. Szczególnie lubi przygotowywać projekty ustaw, uchwał, umów, polityk, regulaminów i innych aktów.
Zapytaj prawnika