• Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Otrzymałam odmowę udzielenia warunków zabudowy dlatego, że w pobliżu nie ma zabudowań domów jednorodzinnych. W obrębie analizowanego terenu, ale nie na tej samej drodze publicznej, domy są. Co mogę zrobić w tej sytuacji?

Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i następne ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z ogólną zasadą, jaką jest wolność zagospodarowania, w tym wolność zabudowy, każdy ma prawo w granicach określonych w ustawach do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w prawie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza prawem chronionego interesu publicznego lub osób trzecich.
Decyzja o warunkach zabudowy jest tylko pierwszym etapem podejmowanym przez inwestora w celu realizacji inwestycji i nie stanowi podstawy prawnej do rozpoczęcia robót budowlanych. Taką podstawą jest decyzja o pozwoleniu na budowę, wydawana po przeprowadzeniu oddzielnego postępowania administracyjnego na zasadach i w trybie określonym ustawą Prawo budowlane. W wypadku, gdy zamierzona inwestycja nie spełni warunków wynikających z obowiązujących przepisów architektoniczno-budowlanych, decyzja o warunkach zabudowy może nie mieć kontynuacji w postaci pozwolenia na budowę.
Zasadę dobrego sąsiedztwa na grunt prawa polskiego wprowadza art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy uzależniający zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, czyli takiego ukształtowania przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Najistotniejsza z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy – zasada kontynuacji funkcji oznacza, że nowa zabudowa powinna mieścić się w granicach zastanego w danym miejscu sposobu zagospodarowania terenu (w tym użytkowania obiektu). Z kolei pod pojęciem cech zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 2 pkt 3 rozporządzenia) należy rozumieć w szczególności gabaryty, formę architektoniczną obiektów budowlanych, usytuowanie linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu. Działka sąsiednia, to działka dostępna z tej samej drogi publicznej, która jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 60 ust. 4 ustawy ustalenie warunków zabudowy odbywa się z udziałem osoby posiadającej wiadomości specjalne. Osoba taka, wpisana na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów, dzięki swojej wiedzy, ma dać gwarancję właściwego stosowania przepisów ustawy. W ocenie Kolegium, sporządzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczno-architektoniczna odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w przedmiotowym rozporządzeniu. Obszar analizowany określono w sposób zgodny z § 3 rozporządzenia. Analiza architektoniczne-urbanistyczna szczegółowo opisuje sposób zagospodarowania terenu oraz występujące w obszarze analizowanym parametry. Nie kwestionując zakresu obszaru analizowanego, należy podkreślić, że istniejąca zabudowa wzięta pod uwagę w toku postępowania przez urbanistę usytuowana jest w bezpośrednim albo bliskim sąsiedztwie terenu inwestycji.
Skoro żadna z działek sąsiednich nie jest zabudowana ani żadna z obszarze analizowanym, jedynym wyjściem byłoby, gdyby miała Pani gospodarstwo, a zabudowa dotyczyła zabudowy zagrodowej i powierzchnia gospodarstwa miałaby wymagalną powierzchnię.
Przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. stwierdza bowiem, że „przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie”.
Innymi słowy, w przypadku zabudowy zagrodowej odpowiadającej powyższym przesłankom, nie znajduje zastosowania tzw. zasada dobrego sąsiedztwa. W żadnym innym wypadku nie otrzyma Pani pozytywnej decyzji WZ. Chyba że zostanie uchwalony Plan zagospodarowania i w planie zostanie to dopuszczone.
Pani Ewa kupiła działkę budowlaną na końcu wsi, licząc na budowę wymarzonego domu. Niestety, gmina odmówiła wydania decyzji WZ, powołując się na brak zabudowań przy tej samej drodze publicznej.
Co zrobiła Pani Ewa? Wniosła odwołanie, wskazując, że wprawdzie domy są przy innych odnogach tej samej drogi gminnej, ale teren znajduje się w zwartym obszarze wsi, a działka jest uzbrojona. Dołączyła do odwołania mapy i zdjęcia terenu. SKO uwzględniło argumenty i uchyliło decyzję.
Pan Jan, rolnik, chciał postawić dom i budynek gospodarczy na działce rolnej odziedziczonej po dziadkach. Nie było tam innych zabudowań, więc dostał odmowę warunków zabudowy.
Po analizie przepisów dowiedział się, że zasada dobrego sąsiedztwa nie dotyczy zabudowy zagrodowej – o ile powierzchnia gospodarstwa przekracza średnią w gminie. Złożył nowy wniosek jako rolnik budujący w ramach gospodarstwa. Tym razem decyzja była pozytywna.
Małżeństwo Kowalskich planowało budowę domu na zakupionej działce w malowniczej okolicy. Niestety – brak zabudowy w pobliżu i uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego skutkowały odmową WZ.
Zamiast czekać bez końca, Kowalscy złożyli wniosek do wójta o przyspieszenie prac planistycznych i zgłosili gotowość pokrycia części kosztów sporządzenia planu. Gmina pozytywnie odpowiedziała i w ciągu roku uchwaliła plan, który dopuścił zabudowę mieszkaniową.
Odmowa wydania warunków zabudowy z powodu braku zabudowań w bezpośrednim sąsiedztwie to częsty problem inwestorów planujących budowę na terenach bez miejscowego planu zagospodarowania. Kluczowe znaczenie ma tutaj zasada dobrego sąsiedztwa, która wymaga istnienia podobnej zabudowy przy tej samej drodze publicznej. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, możliwe rozwiązania to m.in. zmiana charakteru inwestycji na zabudowę zagrodową – jeśli inwestor prowadzi gospodarstwo rolne – lub podjęcie działań w kierunku uchwalenia planu miejscowego. W wielu przypadkach pomocne okazuje się również odwołanie od decyzji, wsparte dodatkowymi argumentami i dokumentacją wykazującą zgodność zamierzenia z ładem przestrzennym i lokalnym kontekstem.
Jeśli spotkała Cię odmowa wydania warunków zabudowy lub masz wątpliwości, jak skutecznie poprowadzić sprawę przed urzędem, zapraszamy do skorzystania z naszych porad prawnych online. Oferujemy szybkie i rzetelne wsparcie w zakresie prawa budowlanego i zagospodarowania przestrzennego – analizujemy Twoją sytuację, pomagamy w przygotowaniu odwołań, wniosków i pism, a także doradzamy, jakie kroki podjąć, by zwiększyć szanse na uzyskanie pozytywnej decyzji. Skontaktuj się z nami wygodnie, bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika