Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zajęcie części wspólnej nieruchomości i samowola budowlana

• Data: 2022-03-24 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion

Sprawa dotyczy samowolnego zajęcia części wspólnej nieruchomości. Mieszkam w domu wolnostojącym podzielonym na trzy lokale mieszkalne, każdy stanowi odrębną własność. Osobne mieszkanie na każdej kondygnacji. Trzech właścicieli. Dwa z mieszkań (na pierwszym i drugim piętrze) mają wspólne wejście do budynku i wspólną klatkę schodową. W wyniku samowoli budowlanej nowego właściciela mieszkania na drugim piętrze (poddasze), który zabudował połowę klatki schodowej, włączając ją do swojego mieszkania (drzwi wejściowe do lokalu umieszczono na spoczniku schodów na pierwszej kondygnacji), zostałam pozbawiona dostępu do strychu oraz wyjścia na dach. Ze względu na konflikt z sąsiadką od dwóch lat nie mogę zlecić wymaganych prawem budowlanym przeglądów technicznych przewodów kominowych. Nadzór budowlany jest w trakcie wyjaśniania sprawy samowoli budowlanej, lecz doradza złożenie pozwu o samowolne zajęcie części wspólnej nieruchomości. Dodatkowo sąsiadka nie rozliczyła się z pieniędzy pobranych na remont klaki schodowej, którego się podjęła, ani nie wywiązała z umowy. 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zajęcie części wspólnej nieruchomości i samowola budowlana

Prawa i obowiązki współwłaścicieli nieruchomości

Powinna Pani zacząć od wezwania sąsiadki do usunięcia drzwi, umożliwienia wejścia na strych od rygorem skierowania sprawy na drogę sądową.

Współwłaściciel, który z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli korzysta z nieruchomości wspólnej, jest zobowiązany do rozliczenia uzyskanych z tego tytułu korzyści (uchwała z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt III CZP 9/06).

Stosownie do art. 206 Kodeksu cywilnegokażdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli”.

Zgodnie zaś z art. 207 Kodeksu cywilnegopożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną”.

Jak wynika z przytoczonych unormowań, w ustawowym modelu korzystania z rzeczy wspólnej wymienione zostały expressis verbis dwa uprawnienia: prawo do współposiadania oraz prawo do współkorzystania. Drugie z wymienionych praw obejmuje przy tym także uprawnienia do pobierania pożytków i partycypowania w innych przychodach z rzeczy wspólnej, które uregulowano odrębnie w art. 207, i określono ich zakres wielkością udziału każdego ze współwłaścicieli.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Dopuszczenie do użytkowania klatki schodowej

Obecnie najrozsądniejsze będzie pismo z żądaniem dopuszczenia do użytkowania.

W licznych orzeczeniach Sąd Najwyższy podkreślał, że każdemu współwłaścicielowi przysługuje uprawnienie do współposiadania rzeczy wspólnej jako całości, nie zaś tylko takiej części, która odpowiada wielkości jego udziału (np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1973 r., sygn. akt III CRN 247/7.). Najobszerniej wypowiedział się w tej kwestii w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 1973 r., sygn. akt III CRN 247/73, stwierdzając, że „jednym z uprawnień wynikających ze współwłasności jest prawo do bezpośredniego korzystania z rzeczy wspólnej, a jego charakterystyczną cechą jest to, że współwłaścicielowi nie przysługuje prawo do określonej części rzeczy wspólnej, np. do jednego z lokali we wspólnym domu, lecz prawo do posiadania całej rzeczy. Ponieważ zaś każdemu współwłaścicielowi przysługuje takie samo uprawnienie, wobec tego każde z tych uprawnień doznaje ograniczenia w sposobie jego wykonywania przez takie same uprawnienia pozostałych współwłaścicieli. Prowadzi to do tego, że współwłaściciele mogą współposiadać rzecz wspólną i korzystać z niej w takim tylko zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (zob. OSNCP 1974, nr 9, poz. 151)”.

Wykonywanie własności rzeczy wspólnej podlega ograniczeniom wynikającym z konieczności respektowania praw pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciel jest zatem w wykonywaniu własności rzeczy wspólnej ograniczony prawami innych współwłaścicieli, a w szczególności tym, czy jego korzystanie i współposiadanie daje się pogodzić z korzystaniem i współposiadaniem wykonywanym przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego).

Po bezskutecznym upływie terminu należy skierować pozew do sądu, z żądaniem zabezpieczenia poprzez nakazanie sąsiadce dopuszczenia Pani do strychu na czas trwania postępowania, proszę jako argument podać m.in. brak możliwości przeglądu komina, zagrożenie życia i zdrowia oraz ewentualny pożar.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Przekształcenie klatki schodowej w korytarz prywatny

Pani Joanna mieszka w kamienicy podzielonej na trzy lokale. Nowy sąsiad z ostatniego piętra postanowił powiększyć swoje mieszkanie i bez zgody pozostałych współwłaścicieli zabudował część wspólnej klatki schodowej, instalując drzwi przed spocznikiem prowadzącym na strych. W efekcie Pani Joanna straciła dostęp do części wspólnych budynku, nie może wykonać obowiązkowych przeglądów przewodów kominowych i obawia się o bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Sprawa została zgłoszona do nadzoru budowlanego i przygotowywany jest pozew cywilny.

Zajęcie podwórka jako prywatnego ogródka

Pan Tomasz mieszka w domu wielorodzinnym z wydzielonymi lokalami. Jeden ze współwłaścicieli ogrodził część wspólnego podwórka i urządził tam prywatny ogródek z grillem i meblami ogrodowymi, do którego nikt inny nie ma dostępu. Pomimo wielokrotnych próśb, właściciel nie dopuścił pozostałych do korzystania z tej przestrzeni. Pan Tomasz skierował sprawę do sądu, domagając się przywrócenia dostępu do części wspólnej oraz rozliczenia z bezprawnego korzystania.

Samowolna adaptacja strychu

W budynku czterorodzinnym współwłaściciel z najwyższej kondygnacji zajął wspólny strych, wstawiając drzwi i adaptując przestrzeń na biuro. Pozostali mieszkańcy nie zostali poinformowani ani poproszeni o zgodę. Kiedy jeden z właścicieli potrzebował wejść na dach w celu naprawy anteny, dowiedział się, że strych został zamknięty na klucz i przerobiony. Zgłoszenie zostało złożone do nadzoru budowlanego, który wszczął postępowanie w sprawie samowoli, a sprawa trafiła do sądu cywilnego z żądaniem dopuszczenia do współposiadania.

Podsumowanie

Samowolne zajęcie części wspólnej nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli stanowi poważne naruszenie prawa i może skutkować ograniczeniem uprawnień pozostałych właścicieli, takich jak dostęp do strychu czy możliwość przeprowadzenia obowiązkowych przeglądów technicznych. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego każdy współwłaściciel ma prawo do współposiadania i współkorzystania z części wspólnych, a ich użytkowanie musi odbywać się z poszanowaniem równych praw wszystkich stron. W przypadku naruszenia tych zasad możliwe jest skierowanie sprawy na drogę sądową, a także zgłoszenie do organów nadzoru budowlanego w przypadku samowoli budowlanej. Zachowanie zgodne z prawem i wzajemny szacunek pomiędzy współwłaścicielami są kluczowe dla bezkonfliktowego współistnienia w jednej nieruchomości.

Oferta porad prawnych

Jeśli borykają się Państwo z problemem samowolnego zajęcia części wspólnej nieruchomości, konfliktami z współwłaścicielami lub innymi kwestiami związanymi z prawem budowlanym i cywilnym, zapraszamy do skorzystania z naszych porad prawnych online. Oferujemy szybkie i rzetelne wsparcie prawne bez wychodzenia z domu — wystarczy opisać swoją sprawę, a nasi prawnicy przygotują precyzyjną i praktyczną odpowiedź, pomagając podjąć właściwe kroki prawne.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1973 r., sygn. akt III CRN 247/7
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1973 r., sygn. akt III CRN 247/73

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Izabela Nowacka-Marzeion

O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion

Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady prawne online ePorady24.pl

prawo spadkowe

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie »