Zwrot kosztów budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej

• Data: 2024-01-23 • Autor: Wioletta Dyl

Niniejszy artykuł wyjaśnia kwestie prawne związane z przejęciem przez gminę sieci kanalizacyjnej i wodociągowej wybudowanej przez prywatnego inwestora. Analizuje uchwały Sądu Najwyższego i obowiązujące przepisy. Tłumaczy, jakie prawa mają właściciele nieruchomości, którzy chcą podłączyć się do istniejącej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Powyższe zagadnienia przedstawia na przykładzie pana Huberta.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zwrot kosztów budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej

Sąsiad pana Huberta kilka działek dalej od jego działki zrobił kanalizację, która przebiega przez wspólną drogę dojazdową do wszystkich działek, i domaga się teraz zwrotu kosztów. Na własnoręcznym rozliczeniu, które pokazał panu Hubertowi, nie uwzględnił jednej ze swoich działek, twierdząc, że jedna z jego działek jest na końcu drogi i nie można się z tej działki podłączyć do kanalizacji (kanalizacja jest podciągnięta pod samą działkę). Pan Hubert dowiedział się również, że sąsiad podpisał umowę z przedsiębiorstwem usług komunalnych i otrzymał dofinansowanie (o tym nikogo wcześniej nie poinformował i jak pan Hubert mu to powiedział, to twierdził, że PUK nie wypłacił mu dofinansowania, które było zawarte w umowie, argumentując to brakiem pieniędzy). Pan Hubert ma wrażenie, że sąsiad próbuje go oszukać, zawyżając kwotę, jaką ma mu zapłacić. Pan Hubert zapytał nas, co ma w takiej sytuacji zrobić, czy w przyszłości sąsiad może zabronić mu podłączenia do kanalizacji.

Przejęcie sieci kanalizacyjnej i wodociągowej przez gminę

W pierwszej kolejności należy pamiętać, że gmina ma obowiązek przejęcia sieci kanalizacyjnej i wodociągowej wybudowanej przez prywatnego inwestora. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 13 września 2007 r. na gminie (lub przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym) ciąży obowiązek odpłatnego przejęcia wybudowanych przez prywatnych inwestorów urządzeń kanalizacyjnych (wodociągowych), innych niż przyłącza wodociągowe, zaś osoba, która je wybudowała – ma roszczenie o takie przejęcie. Roszczenie to aktualizuje się najpóźniej w chwili połączenia wybudowanego fragmentu z gminną siecią wodociągową. Przejęcie to odbywa się w drodze odpłatnej, zatem gmina (czy też PUK) jest zobowiązana zwrócić sąsiadowi pana Huberta koszty wybudowania sieci. Zgodnie bowiem z art. 49 § 2 w związku z § 1 Kodeksu cywilnegoosoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, służących m.in. do doprowadzania wody, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej”. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca. Jeśli funkcję przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego pełni bezpośrednio gmina (PUK), wynikające z przywołanego przepisu żądanie można kierować bezpośrednio do niej.

Zatem można zwrócić się do PUK-u z pytaniem, czy przejęła od sąsiada wybudowaną przez niego sieć kanalizacyjną za zwrotem kosztów jej budowy. Dotacja, o której pan Hubert wspomina, mogła dotyczyć raczej wykonania przyłączy, ponieważ, jak pisałam, wybudowaną sieć gmina (PUK) winna przejąć od sąsiada za zwrotem kosztów jej budowy.

Zobacz też: Utwardzenie drogi gminnej na własny koszt

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Przyłączenie się do doprowadzonej kanalizacji

Jeżeli sieć została przejęta przez gminę (PUK), to pan Hubert winien przyłączyć się do sieci, a ewentualna zgoda sąsiada nie ma tu nic do rzeczy, bo nie jest już jej właścicielem. Natomiast jeżeli sieć nie została przejęta, to należy zapytać sąsiada, kiedy zamierza wystąpić do gminy o jej przejęcie, ponieważ nie ma żadnego uzasadnienia dla żądania zwrotu części kosztów od sąsiadów chcących się przyłączyć do sieci, w sytuacji, gdy i tak ma się ona stać własnością gminy (PUK). Co najwyżej tylko w tej części, której nie pokryje gmina tytułem zapłaty za wykonaną sieć. Sąsiad jednak winien wykazać poniesione koszty stosownymi fakturami oraz stanowisko PUK, na które się powołuje – to, że PUK obecnie nie ma środków na zwrot kosztów, nie oznacza, że w przyszłości ich nie przekaże. Zatem sąsiad pisemnie powinien się zobowiązać, iż w przypadku, gdy inni właściciele działek oddadzą mu stosowną część poniesionych kosztów budowy sieci, to w sytuacji przejęcia jej przez gminę (PUK) i zapłaty odpowiednio podzieli między osobami uczestniczącymi w koszcie otrzymany zwrot należności za budowę sieci od gminy.

Z kolei na panu Hubercie ciąży obowiązek wykonania przyłącza do sieci, jeżeli już zostanie ona przejęta przez gminę (PUK). Zgodnie z art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej na własny koszt zapewnia realizację przyłączy. Skoro ustawa wskazuje jednoznacznie i w sposób wyczerpujący, za co ubiegający się o przyłącze do sieci jest zobowiązany zapłacić, to nie można tego katalogu w drodze umowy poszerzać o dodatkowe opłaty z innych tytułów, czyli za budowę sieci.

Przeczytaj też: Obowiązek przyłączenia do sieci wodociągowej

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Własność kanalizacji

Dopóki zaś sieć nie została przejęta, jej właścicielem pozostaje sąsiad pana Huberta. Niemniej jednak art. 48 Kodeksu cywilnego stanowi, że „z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania”. Natomiast zgodnie z art. 49 ust. 1 „urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa”. Powyższe oznacza, że sieć wodociągowa i kanalizacyjna, wybudowana przez sąsiada pana Huberta na będącej współwłasnością drodze wspólnej, stanie się częścią składową tej działki (chyba że sieci te zostaną przekazane gminie). Co za tym idzie, pozostali współwłaściciele drogi będą stawać się jednocześnie współwłaścicielami kanalizacji, wobec czego pan Hubert nie musi płacić sąsiadowi za możliwość przyłączenia się. Oczywiście pan Hubert może zapłacić, jeżeli pan Hubert i jego sąsiad dojdą do porozumienia w tej sprawie.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Przykłady

Przypadek pani Kowalskiej z małej miejscowości pod Warszawą

Pani Kowalska mieszkała w domu jednorodzinnym, w którym dotąd nie było dostępu do kanalizacji miejskiej. Jej sąsiad, pan Nowak, postanowił zainwestować własne środki finansowe w budowę sieci kanalizacyjnej i wodociągowej na swojej działce, która miała także służyć okolicznym mieszkańcom. Po zakończeniu budowy pani Kowalska chciała podłączyć swój dom do tej sieci. Wówczas gmina podjęła decyzję o przejęciu sieci od pana Nowaka, zwracając mu koszty inwestycji. Dzięki temu pani Kowalska mogła bez dodatkowych opłat przyłączyć się do kanalizacji miejskiej.

 

Historia pana Józefa z małej wsi na Pomorzu

Pan Józef, mieszkaniec niewielkiej wsi, zainwestował pieniądze w budowę odcinka kanalizacji, ponieważ chciał połączyć swój nowo wybudowany dom z główną siecią kanalizacyjną w gminie. Po kilku latach gmina postanowiła rozbudować infrastrukturę kanalizacyjną i przejęła wybudowany przez pana Józefa odcinek, wypłacając mu stosowne wynagrodzenie za poniesione koszty. Dzięki temu pozostali mieszkańcy wsi mogli korzystać z sieci bez konieczności partycypowania w kosztach jej budowy.

 

Sytuacja pani Barbary z przedmieść Krakowa

Pani Barbara mieszkała w nowo powstałym osiedlu domów jednorodzinnych, które nie było jeszcze podłączone do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Jeden z sąsiadów, inwestor, postanowił na własny koszt wybudować kanalizację. Następnie domagał się od pozostałych mieszkańców zwrotu części kosztów budowy. Kiedy gmina (PUK) przejęła sieć, uznano, że wszyscy mieszkańcy osiedla mają prawo do bezpłatnego podłączenia. Gmina zwróciła inwestorowi koszty wybudowania sieci. 

Podsumowanie

Podsumowując, przejęcie przez gminę sieci kanalizacyjnej wybudowanej przez prywatnego inwestora ma duże znaczenie dla lokalnych społeczności. Przeprowadzenie tego procesu umożliwia efektywne zarządzanie infrastrukturą komunalną i zapewnia mieszkańcom dostęp do usług kanalizacyjnych. Przykłady z życia wzięte pokazują, jak ważne jest zrozumienie praw i obowiązków związanych z tą kwestią, zarówno dla indywidualnych właścicieli, jak i dla gmin. 

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy prawnej dotyczącej zagadnień kanalizacyjnych i wodociągowych? Skontaktuj się z nami! Oferujemy profesjonalne porady prawne online i pomoc w sporządzaniu niezbędnych pism. Już dziś opisz nam swój problem w formularzu umieszczonym pod tekstem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Wioletta Dyl

O autorze: Wioletta Dyl

Radca prawny, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Udziela porad prawnych z zakresu prawa autorskiego, nowych technologii, ochrony danych osobowych, a także prawa konkurencji, podatkowego i pracy. Zajmuje się również sporządzaniem regulaminów oraz umów, szczególnie z zakresu e-biznesu i prawa informatycznego, które jest jej pasją. Posiada kilkudziesięcioletnie doświadczenie prawne, obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

ePorady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »