Kompostownik przy granicy działki – co zrobić?

Kompostownik przy płocie a wymagane odległości

W opisanej sytuacji kluczowe jest ustalenie, czy ustawiony przy granicy działki kompostownik podlega przepisom techniczno-budowlanym dotyczącym urządzeń sanitarno-gospodarczych i kompostowników. Jeżeli tak, odległość 0,5 m od granicy działki najczęściej będzie zbyt mała.

Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przewidują minimalne odległości dla takich urządzeń. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dla małych urządzeń sanitarno-gospodarczych, w tym kompostowników, istotne są przede wszystkim odległości od granicy działki oraz od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Co do zasady przyjmuje się, że kompostownik nie powinien być sytuowany bezpośrednio przy płocie, jeżeli wymagane jest zachowanie odległości od granicy.

Nie zawsze wystarczy samo powołanie się na to, że kompostownik przeszkadza. Organ będzie oceniał konkretny stan faktyczny: pojemność kompostownika, jego konstrukcję, położenie względem granicy, odległość od budynków, sposób użytkowania oraz to, czy jest to zwykły pojemnik ogrodowy, większe urządzenie czy obiekt trwale związany z gruntem.

Przy innych obiektach związanych ze zwierzętami odrębnej oceny wymagają między innymi odległości i uciążliwości powodowane przez kojec dla psa przy granicy.

Gdzie zgłosić kompostownik ustawiony za blisko granicy?

Jeżeli problem dotyczy samego usytuowania kompostownika na działce, najwłaściwszym organem będzie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. To organ nadzoru budowlanego może sprawdzić, czy doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych oraz czy urządzenie zostało wykonane lub utrzymywane zgodnie z prawem.

Skargę najlepiej złożyć na piśmie. W piśmie warto wskazać adres nieruchomości sąsiada, opisać położenie kompostownika, podać przybliżoną odległość od granicy, dołączyć zdjęcia oraz zaznaczyć, jakie uciążliwości występują. Można również poprosić o przeprowadzenie kontroli i podjęcie czynności przewidzianych w Prawie budowlanym.

Gmina nie zawsze jest organem właściwym do nakazania przestawienia kompostownika z powodu naruszenia przepisów budowlanych. Może jednak zająć się sprawą, jeżeli zachowanie sąsiada narusza regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, powoduje problem z odpadami, przyciąga gryzonie albo stwarza zagrożenie sanitarne. W praktyce warto więc rozważyć dwa pisma: jedno do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, a drugie do gminy lub straży gminnej, jeżeli działa na danym terenie.

Jak napisać skargę do nadzoru budowlanego?

Pismo do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego nie musi mieć szczególnego formularza. Powinno być jednak konkretne i oparte na faktach. Należy unikać samych ocen typu „kompostownik jest nielegalny”, a zamiast tego opisać mierzalne okoliczności: odległość od płotu, odległość od okien, rodzaj zabudowy, sposób korzystania z kompostownika oraz skutki dla sąsiedniej nieruchomości.

W piśmie można wskazać, że kompostownik znajduje się około 0,5 m od granicy działki i poprosić organ o ocenę zgodności jego położenia z przepisami techniczno-budowlanymi. Jeżeli zapachy są intensywne, warto dopisać, kiedy występują, czy uniemożliwiają korzystanie z ogrodu, tarasu lub otwieranie okien oraz czy problem ma charakter stały czy sezonowy.

Dobrze jest zachować kopię pisma i potwierdzenie jego złożenia. Jeżeli organ uzna się za niewłaściwy, powinien przekazać sprawę właściwemu organowi albo wskazać, gdzie należy ją skierować.

Prawo sąsiedzkie i uciążliwe zapachy z kompostownika

Niezależnie od postępowania przed organami administracji można powołać się na przepisy prawa sąsiedzkiego. Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Uciążliwe zapachy, owady, wycieki, przerzucanie odpadów lub stałe zawilgocenie przy granicy mogą być traktowane jako immisje pośrednie. Nie każde nieprzyjemne odczucie uzasadnia jednak pozew. Trzeba wykazać, że uciążliwość przekracza zwykłą, przeciętną miarę dla danego miejsca. Inaczej będzie oceniana sytuacja w zwartej zabudowie jednorodzinnej, a inaczej na dużej działce rolnej.

Jeżeli rozmowy nie pomagają, warto wysłać do sąsiada pisemne wezwanie do przestawienia kompostownika albo takiego sposobu jego użytkowania, który nie będzie powodował uciążliwości. W wezwaniu należy wyznaczyć rozsądny termin i opisać, czego dokładnie się żąda.

Roszczenie o zaniechanie naruszeń

Podstawą cywilnego żądania może być art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób niż przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, właścicielowi przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.

W praktyce można żądać na przykład usunięcia kompostownika z miejsca przy płocie, przestawienia go w inną część działki, zabezpieczenia przed wyciekami albo zaprzestania składowania odpadów, które powodują szczególnie uciążliwy zapach. Jeżeli sprawa trafi do sądu, znaczenie będą miały dowody: zdjęcia, nagrania, korespondencja, zeznania świadków, notatki z interwencji organów oraz ewentualne ustalenia nadzoru budowlanego lub gminy.

Pozew w sprawie ochrony własności nieruchomości składa się co do zasady do sądu właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Przed procesem warto jednak podjąć próbę polubownego rozwiązania sporu, ponieważ sąsiedzkie konflikty często trwają latami i eskalują przy każdym kolejnym incydencie.

FAQ

Czy kompostownik może stać 0,5 m od granicy działki?

W wielu typowych sytuacjach taka odległość będzie zbyt mała, zwłaszcza przy zabudowie jednorodzinnej. Ostateczna ocena zależy jednak od rodzaju kompostownika, jego pojemności, sposobu wykonania, położenia budynków i lokalnych warunków.

Czy skargę należy złożyć do gminy czy do nadzoru budowlanego?

Jeżeli chodzi o usytuowanie kompostownika i zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, właściwy będzie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Gmina może być właściwa w zakresie utrzymania czystości, odpadów, zapachów, gryzoni lub naruszenia regulaminu porządkowego.

Co zrobić przed skierowaniem sprawy do sądu?

Najpierw warto zebrać dowody, wykonać zdjęcia, zapisać daty uciążliwości i wysłać do sąsiada pisemne wezwanie do przestawienia kompostownika albo usunięcia źródła uciążliwości. Takie działania pomagają później wykazać, że próbowano rozwiązać spór polubownie.

Czy uciążliwy zapach z kompostownika jest immisją?

Może być immisją pośrednią, jeżeli zakłóca korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę. Nie wystarczy jednak sama subiektywna przykrość. Trzeba wykazać realną, powtarzalną i nadmierną uciążliwość.

Czy nadzór budowlany może nakazać przestawienie kompostownika?

Jeżeli organ stwierdzi naruszenie przepisów, może podjąć działania przewidziane w Prawie budowlanym. Zakres rozstrzygnięcia zależy od ustaleń kontroli, rodzaju urządzenia i tego, jakie przepisy zostały naruszone.

Źródła

• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 144 oraz art. 222 § 2

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.