Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sporne wytyczenie granic przy podziale nieruchomości sąsiada

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-12

Sąsiad zakupił ziemię rolną od Agencji Nieruchomości Rolnej. Część ziemi przekształcił na działki. Geodeta rok temu wytyczył działki i wkopał kamienie graniczne. W jednym narożniku nie ustalił granicy (nie wkopał kamienia). Jest to granica blisko moich budynków inwentarskich i chciałbym, żeby była ściśle określona. Czy powinienem być obecny przy ustalaniu granicy lub poinformowany o pracach geodezyjnych? Co w tej sytuacji można zrobić?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Na moje pytanie odpowiadała pani mec. Katarzyna Bereda. Z jej pomocą sama napisałam zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jaki będzie skutek - nie wiem ale wyjaśniała moje wątpliwości w sposób klarowny i robiła to szybko. Zdarzyło się, że pytanie zadałam o godzinie 22.00 a odpowiedź miałam już po dwóch godzinach tego samego dnia czyli o północy! Trochę dłużył mi się czas do otrzymania pierwszej porady. rozumiem jednak, że wynikało to z konieczności zapoznania się z materiałem.
Dorota, plastyk, 57 lat
Wypowiedź wyczerpała moje pytania. Dziękuję
Miłosz
Błyskawiczna odpowiedź !! Bardzo rzeczowa. Dziękuję !!
Robert
Porada wyczerpująca, optymistyczna, choć wymaga odpowiedzi na pytanie dodatkowe (które właśnie wysłałem), gdyż wygląda że druga strona sporu zupełnie inaczej interpretuje sytuację.
Paweł, przedsiębiorca, 56 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Miałam takie samo stanowisko jak przedstawione przez Państwa, jednak zrodził się spór i zdania były podzielone. Teraz wszystko jest jasne :) 
Beata, księgowa

Każda nieruchomość powinna mieć jasno określone granice, tzn. wytyczone i oznaczone. Niestety granice nieruchomości często ulęgają zatarciu, a użytkowanie działek utrwala stan niezgodny z faktycznym przebiegiem granicy. W takiej sytuacji należy rozgraniczyć nieruchomość bądź odnowić granice.

Sądzę, że geodeta na wniosek sąsiada nie prowadził rozgraniczenia, tylko wznawiał granice. Zgodnie z ustawą – Prawo geodezyjne i kartograficzne, z art. 39 ust. 1-4 – przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio według stanu prawnego nieruchomości mogą być wznowione bez przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Wznowienie przebiegu granic polega na przywróceniu położenia punktów granicznych zgodnie ze stanem wynikającym z dokumentacji geodezyjnej posiadającej moc dowodową.

Sama czynność wznowienia znaków granicznych to procedura techniczna i nie stanowi procedury postępowania administracyjnego. Generalnie wznowienie znaków granicznych następuje w sytuacji, gdy granice mają charakter prawny i nie ma sporu co do ich przebiegu. Nie jest wymagana obecność sąsiadów.

Rozgraniczenie jest bowiem uwarunkowane wszczęciem postępowania. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tryb rozgraniczenia jest uregulowany w art. 29-39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego:

„Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy” (art. 29 ustawy).

Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli brak jest danych, o których mowa powyżej, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych geodeta nakłania strony do zawarcia ugody – wówczas moglibyście Państwo ustalić zgodną granicę pomiędzy działkami i taki stan uznany byłby za prawny, bowiem ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej.

Postępowanie rozgraniczeniowe ma dwie fazy: administracyjną i sądową, przy czym postępowanie sądowe może się rozpocząć jedynie, gdy zostanie wyczerpana droga administracyjna.

W celu rozpoczęcia postępowania rozgraniczającego należy złożyć wniosek o wszczęcie czynności rozgraniczeniowych. Wniosek należy złożyć u wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na położenie nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu.

Geodeta odszuka znaki graniczne, a także określi położenie przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych oraz punktów granicznych, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich położenia.

W razie gdy ustalenia przebiegu granicy nie można wykonać na podstawie zebranych dowodów, geodeta przyjmuje oświadczenia stron dotyczące przebiegu granicy.

Na podstawie dokumentacji przygotowanej przez geodetę wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.

Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego. Zbiera na nowo dowody i przeprowadza całe postępowanie dowodowe od początku z wywołaniem nowej opinii geodety, jeśli jest konieczna.

Zgodnie z art. 153 Kodeksu cywilnego (K.c.) „jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną”.

Art. 154 § 1 określa, że „mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów. To samo dotyczy drzew i krzewów na granicy”.

Kolejnymi sposobami ustalenia przebiegu spornej granicy jest ustalenie granicy w oparciu o kryterium ostatniego spokojnego posiadania.

Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, w postanowieniu z dnia 26.05.2000 r., sygn. akt II CKN 274/2000, stwierdził, że „ostatni stan spokojnego posiadania, jako kryterium stanowiące podstawę rozgraniczenia, jest posiadaniem mającym charakter ustabilizowany, a więc trwający przez długi czas; nie chodzi tu o czas potrzebny do zasiedzenia, ale o trwający zbyt długo, by pozbawienie dotychczasowego posiadacza pasa ziemi przez ustalenie granicy z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dało się pogodzić z zasadami współżycia społecznego”.

Wydaje się, że najkorzystniejszym prawnie krokiem, jaki powinien Pan podjąć, jest wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Wniosek może złożyć każdy zainteresowany rozgraniczeniem nieruchomości – nie wymaga zgody wszystkich.

Po złożeniu wniosku o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości i jego wszczęciu, a także upoważnieniu geodety do przeprowadzenia czynności ustalania przebiegu granic, dalsze czynności rozgraniczeniowe przeprowadzane są już przez uprawnionego geodetę. Szczegółowy tryb i rodzaj czynności, które podejmuje geodeta w toku postępowania rozgraniczeniowego, określony jest w rozdziale 3 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453, dalej jako rozporządzenie r.n.). Dla stron istotnym jest doręczenie wezwania do stawienia się na gruncie, które to wezwanie powinno być doręczone za zwrotnym potwierdzeniem odbioru nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem (art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, j.t. Dz. U. 2005 r. Nr 240, poz. 2027, dalej jako „P.g.k.”). W razie niestawienia się, konieczne jest usprawiedliwienie niestawiennictwa, bowiem brak usprawiedliwienia nie wstrzymuje czynności geodety.

Na gruncie geodeta ustala przebieg granicy na podstawie dowodów, którymi mogą być dokumenty, o których mowa w § 5 ust. 1 ewentualnie § 6 ust. 1 rozporządzenia r.n., a jeżeli brak jest tych dokumentów lub są ze sobą sprzeczne, przyjmuje oświadczenia stron co do przebiegu granicy (§ 12 rozporządzenia r.n.). Oświadczenia te mogą stanowić podstawę ustalenia przebiegu granicy tylko wówczas, gdy nie są sprzeczne z dokumentami.

W razie sporu co do przebiegu granicy geodeta nakłania strony do zawarcie ugody (§ 13 rozporządzenia r.n.). Ugoda zawarta przed geodetą ma moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 p.g.k.), przy czym geodeta powinien odmówić spisania takiej ugody, której treść byłaby w wyraźny sposób sprzeczna ze zgromadzonym w sprawie miarodajnym materiałem dowodowym (zobacz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1997 r.; SA/Ka 2492/95; ONSA 1998 r. Nr 4 poz. 118).

Czynności podjęte przez geodetę na gruncie powinny znaleźć odzwierciedlenie w protokole granicznym sporządzonym wg wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia r.n., zaś akt ugody ustalający granicę obowiązującą po podpisaniu ugody spisywany jest wg wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia r.n.(§ 20 i § 21).

W przypadku ustalenia przebiegu granicy, czy to na podstawie zebranych dowodów, oświadczenia stron lub ugody, geodeta stabilizuje punkty graniczne oraz wykonuje pomiar granicy (§ 11 pkt 2 i 4 rozporządzenia r.n.). Jeżeli zaś przebieg granicy nie został ustalony, wówczas geodeta podejmuje czynności, o których mowa w § 15 tego rozporządzenia.

Po zakończeniu czynności przez geodetę dokumentacja rozgraniczenia oraz dokumentacja techniczna trafia do organu prowadzącego postępowanie, który w zależności od sposobu ustalenia granicy, ewentualnie w razie jej nieustalenia, podejmuje rozstrzygnięcie kończące administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe.

Proszę wynająć geodetę i „wyramować” własną działkę, czyli wytyczyć jej granice, lub jeśli przebieg granicy jest sporny z sąsiadem – złożyć wniosek o rozgraniczenie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Uporządkowanie zaniedbanej nieruchomości

Kupuję zaniedbaną nieruchomość (nieużytki), na której w granicy są wybudowane budynki gospodarcze sąsiadów. Chciałbym to jakoś uporządkować, bo...

Niska kwota odszkodowania od starostwa za działkę pod drogę

Starostwo powołało niezależnego rzeczoznawcę do wyceny działki o pow. 0.01 ha położonej przy drodze powiatowej. Wycena miała służyć wyliczeniu...

Wznowienie granic z naruszeniem własności

Sąsiad zaorał miedzę, która od wieków rozdzielała nasze działki. Dochodziło między nami do sprzeczek, bo zaczął zaorywać mi łąkę. Najął geodetę,...

Budowa drogi ekspresowej a odszkodowanie za obniżenie wartości działek

Posiadam kilkanaście działek budowlanych. Jeden z wariantów budowy drogi ekspresowej S11 jest planowany w pobliżu moich nieruchomości (500 m)....

Jaka jest dopuszczalna wysokość żywopłotu?

Posiadam działkę rekreacyjną w miejscowości turystycznej nad morzem. Sąsiedzi wybudowali na swoich działkach domy z przeznaczeniem na wynajem...

Czy mogę posadzić tuje przy granicy działki?

Chcę posadzić tuje zaraz koło płotu oddzielającego dwie działki. Dom sąsiada jest tuż przy granicy i tuje mogą przesłonić jego okna, gdy podrosną....

Czy korzenie drzewa nie zagrażają domowi sąsiada?

Ponad 30 lat temu kupiłam działkę z domem. Rosło na niej drzewo. Przez te wszystkie lata drzewo mocno się rozrosło. Zastanawiam się, czy moje drzewo,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »