Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Negatywne skutki wpisania domu do gminnej ewidencji zabytków

Filip Syrkiewicz • Opublikowane: 2018-07-20

Posiadam dom drewniany, który jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Próbowałem go sprzedać. Znalazłem klienta, który chciał dobrze zapłacić, jednak gdy okazało się, że dom figuruje we wspomnianej ewidencji, odstąpił od transakcji. Sytuacja się powtórzyła z kolejnym potencjalnym kupcem. Czy znane są przypadki wygrania sprawy z gminą o odszkodowanie za utratę wartości działki? Pytam, ponieważ po wpisaniu domu do GEZ stał się on niesprzedawalny. Nie mam nic przeciwko temu, żeby sprzedać nieruchomość gminie, skoro tak jej na tym zależy.

Filip Syrkiewicz

»Wybrane opinie klientów

Na moje pytanie odpowiadała pani mec. Katarzyna Bereda. Z jej pomocą sama napisałam zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jaki będzie skutek - nie wiem ale wyjaśniała moje wątpliwości w sposób klarowny i robiła to szybko. Zdarzyło się, że pytanie zadałam o godzinie 22.00 a odpowiedź miałam już po dwóch godzinach tego samego dnia czyli o północy! Trochę dłużył mi się czas do otrzymania pierwszej porady. rozumiem jednak, że wynikało to z konieczności zapoznania się z materiałem.
Dorota, plastyk, 57 lat
Wypowiedź wyczerpała moje pytania. Dziękuję
Miłosz
Błyskawiczna odpowiedź !! Bardzo rzeczowa. Dziękuję !!
Robert
Porada wyczerpująca, optymistyczna, choć wymaga odpowiedzi na pytanie dodatkowe (które właśnie wysłałem), gdyż wygląda że druga strona sporu zupełnie inaczej interpretuje sytuację.
Paweł, przedsiębiorca, 56 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Miałam takie samo stanowisko jak przedstawione przez Państwa, jednak zrodził się spór i zdania były podzielone. Teraz wszystko jest jasne :) 
Beata, księgowa

Istotnie problem, na który Pan wskazał, stanowi przedmiot kontrowersji w orzecznictwie, jak również był obiektem szeregu postulatów legislacyjnych.

Konsekwencją wpisu do gminnej ewidencji zabytków jest bowiem konieczność uzgadniania wszelkich związanych z obiektem przedsięwzięć z organem konserwatorskim, a tym samym pozbawienie właściciela względnej swobody w dysponowaniu należącym do niego mieniem. Mimo analogicznych skutków w zakresie ograniczeń w sposobie korzystania z rzeczy, w odróżnieniu od instytucji wpisu do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, obiekt ujęty w gminnej ewidencji zabytków nie korzysta z pewnych preferencji wynikających ze statusu konserwatorskiego (możliwości dofinansowania do remontów, bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości etc.).

Niewątpliwie taki stan rzeczy rzutuje na wartość nieruchomości i stanowi poważne odium dla jej potencjalnego nabywcy.

Tym niemniej, brak jest materialnoprawnych podstaw do dochodzenia z tego tytułu odszkodowania od jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. W praktyce brak jest również korzystnych dla właścicieli rozstrzygnięć, uwzględniających roszczenie o wypłatę rekompensaty.

Nie istnieją również mechanizmy prawne obligujące gminę lub Skarb Państwa do odkupu nieruchomości objętej wpisem do gminnej ewidencji zabytków. Z tego tytułu nie przysługuje zatem właścicielowi żadne roszczenie przeciwko jednostce samorządu terytorialnego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Pomimo oczywistych skutków w sferze rzeczowej, w orzecznictwie obowiązuje pogląd, zgodnie z którym czynności objęcia nieruchomości ochroną konserwatorską nie można utożsamiać z powstaniem szkody, będącej warunkiem ustalenia na rzecz właściciela nieruchomości stosownej rekompensaty.

Podkreślić jednak należy, że właściciel nieruchomości ujętej w ewidencji zabytków nie jest całkowicie pozbawiony instrumentów ochrony swojego interesu prawnego.

Wprawdzie wpis do ewidencji zabytków nie ma postaci decyzji administracyjnej, lecz jest dokonywany na podstawie zarządzenia organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), tym niemniej czynność ta również podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r. – VII SA/Wa 2652/12), ze względu na analogiczne – jak w przypadku decyzji o wpisie do rejestru zabytków – skutki, właścicielowi nieruchomości powinny być zagwarantowane prawnie środki wzruszenia czynności dokonanej z uchybieniem przepisów.

W przypadku gdy obiekt nie posiada walorów kwalifikujących go jako zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 z późn. zm.), osobie, która posiada interes prawny, przysługuje prawo do wniesienia skargi na czynność ujęcia w gminnej ewidencji zabytków na zasadzie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 z późn. zm.).

Przez zabytek rozumieć należy m.in. nieruchomość lub jej część, stanowiąca świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Jeżeli nieruchomości nie sposób jest przypisać tego waloru, zasadnym jest zaskarżenie zarządzenia o wpisie. Skargę kieruje się do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (wymóg taki obowiązywał przed 1 czerwca 2017 r.). Skorzystanie z tego środka nie jest ograniczone w czasie.

Podsumowując, w obowiązującym stanie prawnym brak jest normatywnych podstaw do wystąpienia z powództwem o odszkodowanie przeciwko gminie lub Skarbowi Państwa w przypadku, gdy obiekt został wpisany do gminnej ewidencji zabytków, jak również nie będzie w tej sytuacji przysługiwać właścicielowi roszczenie o wykup nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Jeśli jednak obiekt został niezasadnie uznany za zabytek, właściciel może wystąpić w dowolnym czasie ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Zalewanie działki przez sąsiada

Sprawa dotyczy zalewania mojej działki przez sąsiada. Moja działka jest nachylona w kierunku zgodnym z przylegającą ulicą. Sąsiad po wybudowaniu...

Usunięcie lokatorów z budynku w złym stanie technicznym

W należącym do mnie budynku mieszka od dłuższego czasu synowa. Chciałbym ją z tego budynku usunąć lokatorów. Dodam, że budynek nie posiada odbioru...

Prawidłowe odprowadzenie wód opadowych - rynny w granicy

Dziadek z ojcem w 1968 r. uzyskali pozwolenie na budowę płotu z materiałów trwałych na fundamentach. Rok później je wybudowali. W 1978 r....

Zalewanie posesji przez wody opadowe - co zrobić?

Dwa lata temu kupiłam dom wraz z udziałem w drodze. Oglądając go kilkakrotnie przed zakupem, niczego niepokojącego nie zauważyłam. Wszystko było...

Wjazd na działkę i blaszak na działce sąsiada

Mam pytanie dotyczące sąsiada. Jaki duży wjazd na działkę może zrobić? Jego działka graniczy z drogą gminną (4 m). Jak daleko od krawędzi drogi...

Badanie przewodów kominowych w obiekcie

Czy jeżeli badanie przewodów kominowych w obiekcie odbyło się np. w dniu 1.07.2017 r. to kolejne powinno odbyć się do dnia 1.07.2018 r., czy...

Anulowanie upoważnienia do prowadzenia budowy

Moi rodzice mają upoważnienie do prowadzenia budowy w Polsce, ja mieszkam za granicą. Nie informują mnie, co kupują i co robią na budowie,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »