Kiedy pozwolenie na budowę jest ostateczne?

Czy urząd może czekać po podwójnym awizo?

Tak. W opisanej sytuacji stanowisko urzędnika co do zasady jest prawidłowe, jeżeli przesyłka z decyzją została awizowana zgodnie z przepisami — temat rozwija porada pozwolenie na budowę a decyzja wz. Sam zwrot nieodebranej korespondencji do organu nie oznacza jeszcze, że pozwolenie na budowę od razu staje się ostateczne.

Najpierw trzeba ustalić dzień, w którym doręczenie uważa się za dokonane na podstawie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero od tego dnia można liczyć termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W praktyce oznacza to, że jeśli jedna ze stron nie odebrała decyzji, organ powinien uwzględnić fikcję doręczenia, a następnie odczekać jeszcze ustawowy termin na odwołanie. Dopiero po jego bezskutecznym upływie, przy braku odwołań innych stron, można mówić o ostateczności decyzji.

Jak działa doręczenie zastępcze w postępowaniu administracyjnym?

Jeżeli pisma nie można doręczyć adresatowi w zwykły sposób, a także nie można go skutecznie doręczyć dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, zastosowanie może znaleźć art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten reguluje tzw. doręczenie zastępcze, potocznie kojarzone z podwójnym awizo.

W przypadku doręczenia przez operatora pocztowego pismo przechowuje się przez 14 dni w placówce pocztowej. Pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki powinno zostać pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe - na drzwiach mieszkania, biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe, albo w widocznym miejscu przy wejściu na posesję.

Jeżeli adresat nie odbierze przesyłki w terminie wskazanym w pierwszym awizo, pozostawia się drugie zawiadomienie. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu przechowywania pisma. Pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Nie jest więc trafne założenie, że strona, która nie odebrała przesyłki, nie ma już żadnych praw tylko dlatego, że faktycznie nie zapoznała się z decyzją. Prawo przyjmuje w takiej sytuacji fikcję doręczenia, ale od tej fikcyjnej daty nadal biegnie termin na odwołanie.

Jak liczyć termin na odwołanie?

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od doręczenia decyzji. Jeżeli doręczenie następuje w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, za dzień doręczenia przyjmuje się ostatni dzień 14-dniowego okresu przechowywania przesyłki.

Przy obliczaniu terminu stosuje się ogólne zasady z art. 57 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli początkiem terminu jest określone zdarzenie, nie wlicza się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Dlatego 14-dniowy termin na odwołanie zaczyna biec następnego dnia po dniu, w którym doręczenie uznano za dokonane.

Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest sobotą ani dniem ustawowo wolnym od pracy. Z tego powodu w konkretnych sprawach data ostateczności może przesunąć się względem prostego dodania 14 dni do daty doręczenia.

Kiedy pozwolenie na budowę staje się ostateczne?

Decyzja o pozwoleniu na budowę staje się ostateczna, gdy żadna ze stron nie wniesie odwołania w terminie albo gdy sprawa zostanie rozstrzygnięta przez organ odwoławczy. W sprawie z wieloma stronami organ musi brać pod uwagę termin odwoławczy każdej z nich.

Jeżeli decyzję doręczono inwestorowi wcześniej, ale inna strona otrzymała ją później albo została objęta doręczeniem zastępczym po podwójnym awizo, dla ostateczności decyzji znaczenie ma najpóźniej upływający termin odwoławczy. Organ nie powinien potwierdzać ostateczności pozwolenia, dopóki choć jedna strona może jeszcze skutecznie wnieść odwołanie.

W obrocie administracyjnym często mówi się o „uprawomocnieniu” pozwolenia na budowę, ale właściwszym pojęciem jest „ostateczność decyzji”. W praktyce inwestor zwykle występuje o potwierdzenie albo zaświadczenie, że decyzja stała się ostateczna. Organ może je wydać dopiero po sprawdzeniu doręczeń i upływu terminów.

Czy nieodebranie decyzji można później podważać?

Nieodebranie przesyłki nie wystarczy samo w sobie, aby podważyć doręczenie. Jeżeli poczta i organ prawidłowo zastosowały procedurę z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzję traktuje się tak, jakby została doręczona.

Inaczej może być wtedy, gdy doręczenie było wadliwe. Dotyczy to przykładowo sytuacji, w której przesyłkę wysłano na nieaktualny albo błędny adres, awizo pozostawiono nieprawidłowo, brak jest dowodu drugiego awizowania albo adresat wcześniej skutecznie wskazał inny adres do doręczeń.

Strona, która nie wniosła odwołania w terminie bez swojej winy, może w określonych sytuacjach żądać przywrócenia terminu. Wniosek co do zasady powinien zostać złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której termin był wyznaczony, czyli złożyć odwołanie. Ocena zależy jednak od konkretnych okoliczności i dowodów.

Co powinien zrobić inwestor?

Inwestor powinien przede wszystkim poprosić organ o wskazanie dat, od których liczy terminy dla poszczególnych stron. W aktach powinny znajdować się zwrotne potwierdzenia odbioru, adnotacje pocztowe albo inne dowody doręczenia.

Warto zweryfikować zwłaszcza: datę pierwszego awiza, datę drugiego awiza, datę upływu 14-dniowego okresu przechowywania przesyłki oraz datę końca terminu odwoławczego. Jeżeli z tych danych wynika, że termin dla ostatniej strony jeszcze biegnie, organ ma podstawy, aby odmówić natychmiastowego potwierdzenia ostateczności — por. sytuację z porady pominięcie strony przez konserwatora zabytków.

Jeżeli natomiast wszystkie terminy już upłynęły i nie wniesiono odwołania, inwestor może domagać się od organu potwierdzenia ostateczności decyzji. W razie przewlekłości warto złożyć pisemny wniosek, aby w aktach sprawy pozostał ślad żądania.

FAQ

Czy po drugim awizo pozwolenie od razu jest ostateczne?

Nie. Drugie awizo jest elementem procedury doręczenia zastępczego. Po skutecznym doręczeniu zastępczym trzeba jeszcze odczekać 14-dniowy termin na odwołanie, liczony zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Od kiedy liczy się termin na odwołanie przy nieodebranej przesyłce?

Termin liczy się od dnia następującego po dniu, w którym doręczenie uważa się za dokonane. Przy art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego jest to co do zasady dzień po upływie 14-dniowego okresu przechowywania przesyłki.

Czy strona, która nie odebrała decyzji, może się odwołać?

Tak, jeżeli termin na odwołanie jeszcze biegnie. Jeżeli termin już upłynął, strona może próbować złożyć wniosek o jego przywrócenie, ale musi wykazać brak swojej winy w uchybieniu terminowi i jednocześnie złożyć odwołanie.

Czy inwestor może rozpocząć budowę przed ostatecznością pozwolenia?

Co do zasady rozpoczęcie robót wymagających pozwolenia powinno nastąpić na podstawie skutecznej i ostatecznej decyzji oraz po spełnieniu pozostałych wymogów wynikających z Prawa budowlanego. W razie wątpliwości warto uzyskać potwierdzenie ostateczności decyzji w organie.

Co zrobić, gdy urząd zbyt długo nie potwierdza ostateczności?

Najpierw warto złożyć pisemny wniosek o potwierdzenie ostateczności i poprosić o wskazanie, który termin odwoławczy według organu jeszcze biegnie. Jeżeli opóźnienie nie ma uzasadnienia, możliwe są dalsze środki dotyczące bezczynności lub przewlekłości, zależnie od przebiegu sprawy.