Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Hodowla krów obok domu sąsiadów

Marek Gola • Opublikowane: 2020-08-14

Mieszkam na wsi od 12 lat i mam problem z sąsiadem, który na swojej działce kilka miesięcy temu wyremontował starą stodole, dostawił sobie jeszcze jedno pomieszczenie – nie wiem, czy ma na to pozwolenie. Co najgorsze, zaczął hodować sobie krowy w ilości 30 sztuk lub więcej. W związku z tym, że ta obora jest oddalona od mojej działki ok 4 metry, druga ściana jest na granicy z moją działką, a od budynku mieszkalnego ok. 20 metrów, jest smród i mnóstwo much i robactwa. Czy sąsiad ma prawo hodować krowy pod moim domem bez mojej zgody? Co mogę zrobić, żeby się tego problemu pozbyć?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Hodowla krów obok domu sąsiadów

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej K.p.c.

W pierwszej kolejności należy sobie odpowiedzieć na pytanie, czy jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Państwa terenów. Jeżeli nie ma Pan pewności, wówczas w pierwszej kolejności wskazać należy, iż niezbędne jest zapoznanie się z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w której położona jest nieruchomość. Jeżeli brak jest planu, zasadne jest odniesienie się do treści decyzji o warunkach zabudowy.

Plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów nim objętych, jak również decyzja o warunkach zabudowy winny ustalać zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w terenach o przeznaczeni podstawowym: zabudowa mieszkaniowa i na terenach bezpośrednio przylegających do tych terenów.

Działania zakłócające korzystanie z domu przez sąsiadów

Brać pod uwagę należy społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości lokalowej stanowiącej Pana własność, wynikające z planu względnie decyzji o warunkach zabudowy, jak też przeznaczenie nieruchomości sąsiada. Z uwagi na bierność organów administracyjnych w kontekście rozpoznawanej sprawy wyraźnie podkreślić należy treść art. 144 K.c., zgodnie z którym„ właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”.

Stosownie do treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2002 r., sygn. akt V CKN 1021/2000, „treść art. 144 w związku z art. 222 § 2 kc pozwala na nałożenie na właściciela nieruchomości, z której pochodzą negatywne oddziaływania, obowiązków minimalizujących występujące immisje pośrednie”.

Pozew do sądu w sprawie hodowli krów

Wskazać należy na możliwość wystąpienia przez Pana wobec właściciela nieruchomości sąsiedniej do sądu cywilnego z pozwem o zaniechanie naruszeń i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Podstawę prawną pozwu będzie przepis art. 144 K.c., w którego myśl „właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”.

Ustawodawca za pomocą art. 144 K.c ustanawia zakaz tylko takich działań właściciela nieruchomości, które przestają być uprawnieniem wynikającym z własności, a stają się działaniem bezprawnym, bez względu na winę tego, kto dopuścił się zakłóceń, i na szkodę wyrządzoną na nieruchomości sąsiedniej. Jako granicę określono przeciętną miarę zakłóceń, która wynika po pierwsze ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości (w tym przypadku będą to cele mieszkalne), a po drugie ze stosunków miejscowych. Chodzi tu o tak zwany zakaz immisji pośrednich. Do ustalenia, czy mamy do czynienia z przekroczeniem przeciętnej miary, niezbędna jest ocena, czy działanie lub zaniechanie zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą nie tylko ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, ale także ze stosunków miejscowych.

Nie ulega wątpliwości, iż każdy właściciel nieruchomości może w dopuszczalnych przez prawo granicach dokonywać różnych działań na swojej nieruchomości, których skutkiem jest zakłócenie korzystania z nieruchomości sąsiednich. Wyraźnie podkreślić należy jednak, że jeżeli dokonuje takich czynności , to powinien starać się o to, ażeby działania te nie przekraczały „przeciętnej miary”. W razie przekroczenia tej granicy właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przysługuje roszczenie negatoryjne o zaniechanie naruszeń i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Samo pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej nieuciążliwej jeszcze nie przesądza o możliwości podejmowania każdego rodzaju czynności związanej z taką działalnością.

Uprawnienia do hodowania bydła

Zachodzi zatem pytanie, czy sąsiad posiada decyzję uprawniającą go do hodowania bydła.

Przy ocenie, czy „przeciętna miara” zakłócenia została przekroczona, należy mieć na uwadze sposób korzystania zarówno z nieruchomości wyjściowej, jak i z nieruchomości, na którą oddziaływanie jest skierowane. Jeżeli Pan nie wytwarza żadnych immisji, jeżeli Pana sąsiedzi, prócz wskazanego także, w żaden sposób nie zakłócają prawa do korzystania z nieruchomości, wydaje się, że przeciętna miara została przekroczona. Dodatkowo podnosić należy, iż owa przeciętna miara wyznaczona została wprost w decyzji o warunkach zabudowy, wskazując dokładnie ilość zwierzą, które sąsiad może hodować.

W wyroku z 14 maja 2002 r., sygn. akt V CKN 1021/2000 Sąd Najwyższy trafnie uznał, że „roszczenie z art. 144 w zw. z art. 222 § 2 k.c. pozwala na nałożenie na właściciela nieruchomości, z której pochodzą negatywne oddziaływania, nie tylko obowiązku całkowitego zaprzestania działań stanowiących źródło immisji, ale także nałożenia na niego takich obowiązków, które doprowadzą do przywrócenia zakłóceń do granic »przeciętnej miary«, a więc dozwolonego negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie”.

Nadto wskazać należy, że ustawodawca nie definiuje pojęcia nieuciążliwej działalności gospodarczej. Każda sprawa winna być zatem rozstrzygana w sposób indywidualny i na podstawie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w terenach o przeznaczeni podstawowym: zabudowa mieszkaniowa i na terenach bezpośrednio przylegających do tych terenów.

Stosunki miejscowe – sąsiedztwo hodowli krów

Nie bez znaczenia dla rozstrzygania przedmiotowej sprawy winna być treść art. 144 K.c., która odnosi się nie tylko do społeczno-gospodarczego przeznaczenia, ale także do stosunków miejscowych. Przez stosunki miejscowe należy rozumieć najbliższe sąsiedztwo nieruchomości, na której zakład miałby siedzibę. Granicą końcową winno być miejsce, w którym kończyłyby się słyszalne i odczuwalne zakłócenia towarzyszące prowadzonej działalności.

„Ustanowione w art. 144 kryterium zakłóceń (przeciętna miara) określone jest przez dwa czynniki połączone ze sobą koniunkcją »i«. Oznacza to, że do ustalenia, czy mamy do czynienia z przekroczeniem przeciętnej miary, niezbędna jest ocena, czy działanie lub zaniechanie zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą nie tylko ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, ale także ze stosunków miejscowych. Określenie »stosunki miejscowe« odnosi się zarówno do miejsca, jak i czasu (tak SN w orz. z 3 lipca 1969 r., II CR 208/69, OSPiKA 5/71, poz. 87), oznacza zaś zbiór nieokreślonych ilościowo desygnatów składających się na bardzo pojemne pojęcie charakteryzujące ocenę zakłóceń w danych, konkretnych okolicznościach. Ocena zakłóceń przy uwzględnieniu »stosunków miejscowych« powinna zapewnić powiązanie jej z konkretną, w danym miejscu i czasie, rzeczywistością, powinna zagwarantować, że nie będzie ona miała charakteru abstrakcyjnego, oderwanego od realiów.

Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r., II CR 149/85 ocena »przeciętnej miary« w rozumieniu art. 144 kc musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, których przestrzeń w miejscu zamieszkania w następstwie realizacji dalszych inwestycji (budowania dalszego budynku mieszkalnego) uległaby ograniczeniu. Pojęcie »przeciętna miara« w rozumieniu art. 144 kc zakłada obowiązek biernego znoszenia oddziaływania we wszelkiej postaci w określonym stopniu, jeżeli to oddziaływanie nie ma charakteru szykany. Elementem konkretnie współokreślającym »przeciętną miarę« jest społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe” (S. Rudnicki, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2007).

Wskazać należy nadto na treść uzasadnienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1/08 w którym wskazano:

„Brak jest zatem podstaw do sformułowania, definicji usług uciążliwych i nieuciążliwych oraz działalności uciążliwej, w sposób nieadekwatny do używanego w przepisach z zakresu ochrony środowiska pojęcia przedsięwzięć znacząco oddziaływujących lub mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rada gminy nie może bowiem we własnym zakresie definiować uciążliwości w sposobie dopuszczalnego zagospodarowania terenu, lecz musi uciążliwość tę postrzegać przez pryzmat pojęć używanych w aktach prawa powszechnie obowiązującego ustalających ich znaczenie normatywne, aby ustalenia planu miejscowego dotyczące przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu były spójne z prawem powszechnie obowiązującym, szczególnie w procedurach, dla których plan miejscowy stanowi podstawę oceny dopuszczalności zagospodarowania terenu w sposób zamierzony przez podmioty praw przysługujących do danego terenu”.

Walka o lepsze powietrze w sąsiedztwie hodowli krów

Konkludując wszystko powyższe, w mojej ocenie zasadne jest wytoczenie powództwa o zaniechanie naruszeń i przywrócenie stanu zgodnego z prawem, tj. umieszczenie urządzeń, które będą filtrować wychodzące na zewnątrz z obory powietrze. W chwili obecnej ważne jest jednak uzyskanie dowodów w postaci świadków, którzy potwierdzą odór, a także inne niedogodności.

Składając pozew, winno się wnosić o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Osobiście wstrzymałbym się z pozew o zapłatę zadośćuczynienia, bowiem nie ma Pan pewności, czy sąsiad nie działa w granicach prawa. By to ustalić, konieczne jest wystąpieniem z powództwem jak wyżej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Koszty pokrycia rowu melioracyjnego

Na mojej posesji od lat znajduje się rów melioracyjny. Nie jest uregulowany prawnie, nie ma go w KW itd. Wg projektu konieczne jest pokrycie tego rowu....

 

Zakup działki, na której jest staw

Chcę kupić działkę, na której jest staw. W planie zagospodarowania jest to teren przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne. Problem w tym, że stawu...

 

Ośrodek sportowy na działce rolnej w granicach chronionego krajobrazu

Zamierzam kupić działkę i wybudować na niej mały ośrodek sportowy: korty tenisowe, boisko, domek klubowy. Znalazłem odpowiednią działkę rolną...

 

Działka bez dostępu do drogi a obowiązek płacenia podatku rolnego i od nieruchomości

Działka bez dostępu do drogi a obowiązek płacenia podatku rolnego i od nieruchomości

Jestem w trudnej sytuacji, gdyż posiadam działkę bez jakiegokolwiek dostępu do drogi publicznej. Nikt mi nie chce pomóc. Czy wobec tego, jako właściciel...