Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Budowa fermy trzody chlewnej na gruncie rolnym

• Data: 2025-08-20 • Autor: Kinga Karaś

Czy muszę odrolnić grunt rolny kl. III pod budowę dużej fermy trzody chlewnej na gruncie rolnym?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Budowa fermy trzody chlewnej na gruncie rolnym

Podstawę prawną stanowi: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Budowa fermy trzody chlewnej

W przedstawionym stanie fatycznym mamy do czynienia z budową fermy trzody chlewnej na gruncie rolnym.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: „Gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: (…) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;”.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej

Zgodnie z definicją legalną określoną w art. 4 pkt 11 przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat.

Budowa obiektu budowlanego na gruntach rolnych nie jest równoznaczna z przeznaczeniem ich na cele nierolnicze oraz z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2017 r. II SA/Bd 295/17).

Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647) nie znajduje zastosowania do budowy zagrodowej, ale tylko wtedy, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4). Jeżeli gospodarstwo jest relatywnie duże, to przeprowadzenie inwestycji budowlanych z nim związanych nie wymaga sąsiedztwa zabudowanej działki, ani ewentualnego dostosowywania do istniejącej zabudowy. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej. Działka siedliskowa to wydzielony obszar gospodarstwa rolnego przeznaczony na utworzenie siedliska (dom mieszkalny, budynki inwentarskie i budowle rolnicze oraz podwórko) zabezpieczające działalność rolniczą. Aby można było przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy zastosować art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, siedlisko winno znajdować się na terenie gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Jedno gospodarstwo rolne może też mieć co najwyżej jedną działkę siedliskową, by mogła ona korzystać z przywileju wynikającego ze wskazanego wyżej przepisu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1205), gruntami rolnymi są także grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi i innymi budynkami służącymi wyłącznie do produkcji rolniczej. Dlatego uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. Grunt pod budynkiem mieszkalnym wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego, pozostaje nadal gruntem rolnym, teren ten nie zmienia przeznaczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 14 listopada 2012 r. II SA/Sz 866/12).

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Budowle rolnicze a ferma pod hodowlę

Nieruchomość, na której planuje się budowę obiektów zaliczanych do budowli rolniczych, nie traci przez to charakteru »gruntu rolnego« czy też »użytku rolnego«, co wynika z określeń tych pojęć zamieszczonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.)” (por. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. II OW 65/12).

Sprecyzowania pojęcia produkcji rolnej odszukiwać można w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy – działalnością rolniczą w rozumieniu ust. 1 pkt 1 jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

1) miesiąc – w przypadku roślin,

2) 16 dni – w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi i kaczek,

3) 6 tygodni – w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,

4) 2 miesiące – w przypadku pozostałych zwierząt

– licząc od dnia nabycia.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Budowa fermy na działce rolnej

Natomiast w ust. 5 sprecyzowano, że nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2. Zgodnie z tym załącznikiem hodowla musi mieć co najmniej: d) tuczniki – powyżej 50 sztuk; e) prosięta i warchlaki – powyżej 50 sztuk.

Na marginesie dodam, iż dla ferm takich wymagane jest sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP – przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia współczynniki przeliczeniowe są następujące: knury – 0,4, maciory – 0,35; warchlaki od 2 do 4 miesięcy – 0,07; prosięta do 2 miesięcy – 0,02; tuczniki – 0,14.

Podsumowując, budowa trzody chlewnej stanowi produkcję rolniczą i może być prowadzona na gruncie rolnym III klasy. Jednak należy pamiętać, że ze względu na rozmiar stanowi ona inwestycję mogącą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym potrzebuje szeregu dodatkowych dokumentów i pozwoleń.

Przykłady

Rolnik z Podlasia planował rozbudowę swojego gospodarstwa o dużą chlewnię na 800 sztuk tuczników. Ponieważ grunt był klasy III, początkowo obawiał się konieczności odrolnienia działki. Dopiero po konsultacji prawnej dowiedział się, że jako obiekt służący produkcji rolnej nie wymaga to zmiany przeznaczenia gruntu, ale musi uzyskać decyzję środowiskową i spełnić wymogi dotyczące odległości od zabudowy mieszkalnej. Procedura trwała kilka miesięcy, ale zakończyła się uzyskaniem pozwolenia na budowę.

 

Wielkopolski przedsiębiorca rolny prowadzący gospodarstwo rodzinne chciał otworzyć fermę na 400 macior. We wniosku o warunki zabudowy napotkał sprzeciw sąsiadów, którzy powoływali się na brak zgodności inwestycji z istniejącym krajobrazem wsi. Urząd gminy, badając sprawę, zwrócił uwagę na art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdził, że inwestycja mieści się w kategorii zabudowy zagrodowej związanej z dużym gospodarstwem. Ostatecznie decyzja została wydana pozytywnie, choć inwestor musiał uwzględnić dodatkowe pasy zieleni izolacyjnej.

 

Młody hodowca z Mazowsza rozpoczął działalność na dziedziczonym gospodarstwie i postanowił zbudować chlewnię na 60 sztuk tuczników. Skala produkcji przekraczała próg działu specjalnego produkcji rolnej, co wiązało się z obowiązkiem opodatkowania na zasadach szczególnych. Chociaż inwestycja nie wymagała odrolnienia gruntu, konieczne było sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko i uzyskanie decyzji środowiskowej, ponieważ w sąsiedztwie znajdowały się domy mieszkalne. Cała procedura pokazała mu, że nawet średnia inwestycja rolnicza wymaga starannego przygotowania formalnego.

Podsumowanie

Budowa fermy trzody chlewnej na gruncie rolnym nie oznacza automatycznie konieczności odrolnienia działki, o ile obiekty służą wyłącznie produkcji rolnej. Kluczowe jest jednak spełnienie wymogów planistycznych i środowiskowych – w wielu przypadkach konieczna będzie decyzja środowiskowa oraz warunki zabudowy. Inwestor powinien pamiętać także o skutkach podatkowych, gdy hodowla przekroczy progi działu specjalnego produkcji rolnej. Ostatecznie każda taka inwestycja wymaga starannego przygotowania, ale przy właściwym podejściu możliwa jest do realizacji w zgodzie z prawem.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy prawnej przy planowanej inwestycji rolniczej? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Odpowiemy na Twoje pytania dotyczące odrolnienia gruntów, decyzji środowiskowych, warunków zabudowy czy rozliczeń podatkowych. Napisz do nas, a otrzymasz rzetelną i szybką analizę swojej sytuacji prawnej bez wychodzenia z domu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
2. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - Dz.U. 2003 nr 64 poz. 592

3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 14 listopada 2012 r. II SA/Sz 866/12
4. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. II OW 65/12

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Kinga Karaś

O autorze: Kinga Karaś

Adwokat świadczący usługi prawne zarówno na rzecz osób fizycznych jak i przedsiębiorców. Doktorantka na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autorka lub współautorka wielu artykułów naukowych i monografii. Absolwentka prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz programu Master 2 Uniwersytetu w Orleanie. Ukończyła Szkołę Prawa Francuskiego, Szkołę Prawa Kontynentalnego w Paryżu. Specjalizuje się w prawie administracyjnym oraz prawie cywilnym a w szczególności w szeroko pojętym prawie nieruchomości (Wspólnoty Mieszkaniowe, Spółdzielnie, umowy deweloperskie, umowy o roboty budowlane itp.).



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady prawne online ePorady24.pl

prawo spadkowe

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie »