• Data: 2025-08-19 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
W 2007 roku otrzymaliśmy pozwolenie (decyzję) na budowę pawilonu handlowego na naszej działce na potrzeby naszego gospodarstwa rolnego, gdyż jesteśmy wraz z małżonką współwłaścicielami i prowadzimy gospodarstwo rolne. Do jesieni 2018 roku postawiliśmy obiekt w stanie surowym (tzw. stan otwarty), przykryty dachem. Ostatni wpis w dzienniku budowy jest w grudniu 2018 roku. W międzyczasie trafił się kupiec na tę działkę, z którym spisaliśmy wstępną umowę z ostateczną datą wykupu na koniec 2020 roku. Przyszły inwestor miał inne plany co do zagospodarowania działki i poprosił mnie, abym wystąpił z pismem do starostwa o wygaszenie pozwolenia na budowę, co uczyniłem. Pismo o wygaszeniu pozwolenia na budowę otrzymałem w marcu 2020 roku. Przyszły inwestor wycofał się jednak z umowy kupna działki. Obecnie chcemy kontynuować dokończenie budowy bez żadnych zmian konstrukcyjnych i oprzeć się na poprzednim projekcie budowlanym. Działka ta w aktualnym projekcie zagospodarowania przestrzennego pozostaje nadal rolniczo-budowlana. Czy możliwe jest wznowienie budowy mimo wygaszenia pozwolenia na budowę?

Sprawa nie jest dla Państwa korzystna. Na Państwa wniosek wygasło pozwolenie na budowę. Stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę następuje w formie decyzji administracyjnej.
Stosownie do treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja o pozwoleniu na budową wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Lub na skutek wniosku.
Zobacz też: Wznowienie pozwolenia na budowę
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), a w szczególności przepisy regulujące kwestię wydawania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 28 ust. 1 powołanej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl zaś przepisu art. 32 ust. 4a tej ustawy nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. A zatem rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych bez ostatecznego pozwolenia na budowę skutkuje zakazem udzielenia pozwolenia na budowę. Także art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. A zatem decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę dotyczyć może wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Celem postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 32 i nast. ustawy Prawo budowlane jest bowiem uzyskanie zezwolenia na realizację nowego zamierzenia budowlanego. Nie może ono więc służyć zalegalizowaniu już zrealizowanej inwestycji, ani dokonaniu oceny, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem. Wskazana decyzja nie może być wydana w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę może nastąpić tylko przed rozpoczęciem robót budowlanych. Dlatego organy administracji nie mogą merytorycznie rozstrzygać w sprawie udzielenia zgody na budowę, jeśli roboty budowlane już rozpoczęto, bądź zrealizowano.
Proces inwestycyjny winien być poprzedzony wydaniem decyzji, która otwiera inwestorowi drogę do wykonywania robót budowlanych. Przedmiotem pozwolenia jest określenie, jaki obiekt i w jakim miejscu może zostać wykonany w oparciu o podlegający zatwierdzeniu projekt budowlany.
Obecnie, jeśli jako inwestor chce Pan budowę wznowić, musi Pan uzyskać nowe pozwolenie na budowę (wydaje je starosta).
Konieczna będzie inwentaryzacja powykonawczą określająca obecny stan budynku, zrealizowany w oparciu o poprzednie pozwolenie na budowę i ponowny wniosek o pozwolenie na budowę wraz ze wszystkimi załącznikami.
Starosta dokona analizy zapisów w dzienniku budowy, stwierdzając, że inwestor nie wykonywał robót w warunkach samowoli budowlanej, tj. w okresach, w których brak było w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę. Dobrze, jeśli wykonany stan nie narusza przepisów prawa (w tym przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym ani przepisów techniczno-budowlanych) i nie będzie wymagał nałożenia czynności w celu doprowadzenia do zgodności z prawem. Przez stan zgodności z prawem należy rozumieć bowiem taki stan, który w świetle obowiązujących przepisów pozwala na zaakceptowanie wykonanych robót budowlanych, po ewentualnym dokonaniu określonych czynności lub robót budowlanych i w konsekwencji na ich legalizację lub stan niewymagający doprowadzenia do zgodności z prawem. O faktycznej formie i przeznaczeniu obiektu przesądzi projekt architektoniczno-budowlany, zatwierdzony decyzją pozwalającą na kontynuację robót, wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Reasumując – konieczne jest ponowne pozwolenie na budowę wraz z projektem dotyczącym kontynuacji inwestycji w oparciu o już wykonaną część robót.
W niewielkiej miejscowości na Mazowszu rolnik rozpoczął budowę budynku gospodarczego, który miał służyć zarówno jako magazyn, jak i punkt sprzedaży warzyw. Po kilku latach, gdy prace utknęły na etapie surowego stanu, sprzedał część plonów i planował dokończyć inwestycję. Problem pojawił się, gdy okazało się, że pozwolenie na budowę wygasło, a bez nowej decyzji starosty nie mógł ruszyć dalej z robotami.
Inna sytuacja dotyczyła rodziny z Podkarpacia, która w latach 90. rozpoczęła budowę domu jednorodzinnego. Wzniesiono fundamenty i ściany parteru, a później prace stanęły z powodu problemów finansowych. Po kilkunastu latach dzieci postanowiły dokończyć budowę. Niestety, dziennik budowy dawno już stracił ważność, a pozwolenie zostało formalnie wygaszone. Konieczne było sporządzenie inwentaryzacji powykonawczej i wystąpienie o nowe pozwolenie, co wiązało się także z dostosowaniem projektu do aktualnych przepisów.
Z kolei w dużym mieście inwestor planował wybudować pawilon handlowy, jednak w trakcie realizacji zmienił koncepcję i na jego wniosek starosta wygasił pozwolenie na budowę. Gdy po latach wrócił pomysł na uruchomienie sklepu w tym miejscu, obiekt stał już w stanie surowym, ale bez podstawy prawnej do dalszych prac. Inwestor musiał od nowa przejść całą procedurę administracyjną i udowodnić, że to, co zostało wzniesione, spełnia aktualne normy budowlane i nie stoi w sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego.
W praktyce każda przerwa w budowie czy rezygnacja z pozwolenia niesie poważne skutki prawne. Wygasłe pozwolenie nie daje podstaw do kontynuowania prac, nawet jeśli budynek stoi już w stanie surowym. W takich przypadkach konieczne jest uzyskanie nowej decyzji administracyjnej wraz z przedstawieniem inwentaryzacji dotychczas wykonanych robót i projektu zgodnego z aktualnymi przepisami. Choć procedura może wydawać się uciążliwa, stanowi jedyną drogę, by legalnie i bez ryzyka dokończyć inwestycję.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz wsparcia w sprawach związanych z pozwoleniem na budowę, przerwą w inwestycji czy legalizacją robót – skorzystaj z naszej pomocy prawnej online. Prześlij opis swojej sprawy, a otrzymasz szybką i rzetelną odpowiedź prawnika wraz z praktycznymi wskazówkami, jak bezpiecznie przejść przez procedury administracyjne. Dzięki poradzie online zaoszczędzisz czas i unikniesz kosztownych błędów.
1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika