Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zgoda na budowę przed wejściem w życie MPZP

• Data: 2025-08-20 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion

Moje pytanie dotyczy prawa administracyjnego i związane jest z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) wydanym dla miejscowości, w której mieszkam. Plan określa, co i gdzie można budować oraz w jakiej formie. Plan wszedł w życie w 2010 roku. Czy możliwe jest, aby uzyskać zgodę na budowę, składając dokumenty o pozwolenie na budowę przed wejściem w życie MPZP, czyli przed 2010 rokiem, a budowę rozpocząć w 2016 roku i w ten sposób omijać zapisy MPZP i budować niezgodnie z planem? Czy inwestor powinien stosować się już do zapisów MPZP, rozpoczynając budowę w 2016 roku, czyli po 6 latach obowiązywania MPZP, i powinien budować zgodnie z zapisami MPZP? Czy jest jakieś orzecznictwo sądów w tej sprawie, może wyrok NSA?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgoda na budowę przed wejściem w życie MPZP

Decyzja o warunkach zabudowy a pozwolenie na budowę

Nie bardzo rozumiem kontekst Pana pytania, postaram się więc omówić zagadnienie w sposób ogólny, jeśli będzie miał Pan dodatkowe pytania – ustosunkuję się do nich.

Zasadą jest, że inwestycję można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Niekiedy wystarczy zgłoszenie. Niewątpliwie uzyskanie pozwolenia na budowę albo brak sprzeciwu organu w przypadku braku konieczności uzyskania pozwolenia – czyli budowie na zgłoszenie, wymaga, aby było to zgodne z decyzją o warunkach zabudowy – przed uchwaleniem planu takowa musiała być wydana. Dopóki decyzja nie wygasła, na jej podstawie można było uzyskać pozwolenie na budowę. Nawet jeśli byłaby sprzeczna z obecnym planem. Liczy się dzień składania wniosku i wydania decyzji.

Zgodnie z art. 37 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 26 czerwca 2008 r. „decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata”.

Głównym dokumentem stanowiącym podstawę ustalenia, czy w sprawie zachodziły przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jest dziennik budowy. Z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego wynika bowiem, że dziennik budowy jest dokumentem urzędowym poświadczającym przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych. Zgodnie zaś z art. 76 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę

Wystąpienie przesłanek powodujących wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi być niewątpliwe. Nie można ich domniemywać (por. wyrok NSA z 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 457/06). Nadto instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową. W orzecznictwie sądowadministracyjnym zwraca się uwagę na okoliczność, że ustawa Prawo budowlane jest tak skonstruowana, iż jej uregulowania, co do zasady, nie powinny być tak rozumiane, aby prowadziły do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Sytuacje, w których pozwolenie na budowę jest usuwane z obrotu prawnego, należą do wyjątków, przy czym instytucja określona w art. 37 ust. 1 nie może być nadużywana (por. wyrok NSA z dnia 20.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1479/10; wyrok NSA z dnia 29.05.2013 r., sygn. akt II OSK 260/12).

Nie wiem, kiedy uprawomocniła się decyzja o pozwoleniu na budowę, mogła być zaskarżana wielokrotnie. Liczy się okres 3 lat od uprawomocnienia się decyzji. Jeśli nie minął, a postępowanie trwało do 2010 np. do 2014 r. – można rozpocząć budowę w 2016 roku, bowiem od uprawomocnienia się decyzji nie minął okres 3 lat.

Jeśli minął – organ administracji powinien stwierdzić wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jeśli zaś chodzi o pytania w zakresie budowy niezgodnie z obowiązującym obecnie planem, to ustalenia planu miejscowego nie powodują po stronie inwestora obowiązku dostosowania aktualnego sposobu zagospodarowania terenu (wg projektu i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę), do sposobu zgodnego z ustaleniami planu miejscowego.

Jeżeli inwestor posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, to może i ma obowiązek to pozwolenie wykonać według jego treści, nawet jeśli plan zmienił sposób użytkowania działki, dopuszcza zupełnie inną zabudowę lub nawet zakazuje budowy w ogóle.

W wyroku z dnia 30.10.2014 roku, sygn. akt II OSK 922/13, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo do realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę stanowi prawo nabyte, a uchwalenie planu miejscowego sprzecznego z ustaleniami pozwolenia na budowę godzi w istotę tego prawa. Organ planistyczny musiałby zatem wykazać, że wprowadzenie tych ustaleń z naruszeniem praw wynikających z pozwolenia na budowę, wynikało z konieczności ochrony konkretnego dobra publicznego i jego wyższości nad przyznanym uprzednio w pozwoleniu na budowę prawem.

Odnosząc to do pytania – przy zachowaniu ww. warunków (braku przerwy 3 letniej) można prowadzić budowę obecnie, nawet jeśli dokumenty były złożone w 2010 r., według treści prawomocnej decyzji, nawet w przypadku zmiany planu zagospodarowania w trakcie trwania inwestycji.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Wyobraźmy sobie rodzinę, która w 2009 roku uzyskała pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na swojej działce. Plan miejscowy wszedł w życie dopiero rok później i przewidział w tym miejscu zabudowę usługową. Mimo to inwestor rozpoczął prace w 2011 roku i mógł spokojnie dokończyć budowę, bo jego pozwolenie było nadal ważne, a prawa nabyte chroniły go przed skutkami nowego planu.

 

Inny przykład dotyczy przedsiębiorcy, który w 2008 roku otrzymał pozwolenie na budowę warsztatu. Z różnych względów odwlekał rozpoczęcie robót i ostatecznie chciał ruszyć z budową dopiero w 2015 roku. Problem w tym, że przez tyle lat nic nie zrobił, a pozwolenie wygasło już trzy lata po tym, jak decyzja stała się ostateczna. Mimo że miał formalnie pozwolenie, nie mógł już z niego skorzystać, a nowy plan miejscowy z 2010 roku dopuszczał tam tylko zabudowę mieszkaniową.

 

Trzecia sytuacja dotyczy spółki deweloperskiej, która w 2007 roku otrzymała pozwolenie na budowę osiedla domów. Prace rozpoczęto niemal od razu, co udokumentowano w dzienniku budowy. Choć później w 2012 roku uchwalono nowy plan miejscowy, który ograniczał intensywność zabudowy, spółka bez przeszkód dokończyła inwestycję. Organy administracji ani sąsiedzi nie mogli podważyć prawa dewelopera, bo inwestycja była prowadzona na podstawie wciąż ważnego pozwolenia.

Podsumowanie

Pozwolenie na budowę wydane przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje ważne i daje inwestorowi prawo do realizacji inwestycji, nawet jeśli później uchwalono sprzeczny plan. Kluczowe jest jednak to, aby budowa została rozpoczęta w ciągu trzech lat od uprawomocnienia się decyzji i nie została przerwana na okres dłuższy niż trzy lata. Jeśli te warunki są spełnione, inwestor korzysta z ochrony praw nabytych i może budować zgodnie z treścią pozwolenia, bez względu na późniejsze zmiany w planie miejscowym.

Oferta porad prawnych

Jeśli stoisz przed podobnym problemem i nie wiesz, czy Twoje pozwolenie na budowę wciąż jest ważne, albo zastanawiasz się, jak zmiana planu miejscowego wpływa na Twoją inwestycję – skorzystaj z profesjonalnej porady prawnej online. Wystarczy, że opiszesz swoją sytuację i prześlesz dokumenty, a otrzymasz rzetelną analizę prawną oraz praktyczne wskazówki, jak bezpiecznie poprowadzić sprawę. Dzięki temu zyskasz pewność, że Twoje prawa są właściwie chronione, a inwestycja zgodna z przepisami.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 457/06
3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1479/10

4. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 260/12
5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 roku, sygn. akt II OSK 922/13

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Izabela Nowacka-Marzeion

O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion

Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady prawne online ePorady24.pl

prawo spadkowe

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie »