• Data: 2025-08-19 • Autor: Mateusz Rzeszowski
Chcemy zamontować na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego ogród zimowy. W tej chwili jest to budynek 2-kodygnacyjny. Czy montaż na dachu ogrodu zimowego wymaga zgłoszenia czy pozwolenia, jeśli ten ogród będzie miał mniej niż 35 m2?

Kluczowe znaczenie dla określenia, czy budowa ogrodu zimowego (oranżerii) będzie uznawana za rozbudowę istniejącego budynku (co skutkować może zwiększeniem ilości kondygnacji), czy też za budowę nowego obiektu (co zasadniczo nie prowadzi co zmiany konstrukcji, czy liczby kondygnacji istniejącego budynku), będzie miała wykładnia przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z tym przepisem:
„Art. 29
1. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
[…]
2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki; […]”
Zgodnie z cytowanym przepisem budowa przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę. Budowa taka odbywa się w oparciu o zgłoszenie, w trybie określonym w art. 30 omawianej ustawy.
W ustawie brak jest definicji legalnej oranżerii, czy ogrodu zimowego, dlatego też należy odwołać się do znaczenia tych pojęć w rozumieniu architektonicznym. Tak też uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 31 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Bd 1352/15), w uzasadnieniu tego wyroku czytamy: „Przydomowa oranżeria, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., to obiekt, którego przepisy p.b. nie definiują bliżej. Z powodu braku normatywnej definicji oranżerii należy odwołać się do pojęć z dziedziny architektury i budownictwa. Oranżeria (zwana też pomarańczarnią) to parterowy budynek ogrodowy na planie zazwyczaj prostokątnym, mieszczący jedną salę znaczniejszych rozmiarów lub kilka sal mniejszych o wysokich i szerokich oknach”.
Powszechnie uznaje się, że sformułowanie „wolno stojący”, tj. wymóg oderwania od innej zabudowy, o którym mowa w omawianym przepisie, odnosi się jedynie do budynków gospodarczych. Co więcej, zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że oranżeria nie musi być usytuowana bezpośrednio na gruncie.
Jak czytamy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 179/17): „W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że oranżeria (ogród zimowy), jako obiekt budowlany podlegający instytucji zgłoszenia z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., nie musi być usytuowany bezpośrednio na gruncie, zatem możliwe jest jego sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych (por. w. cyt. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., wyroki WSA w Warszawie: z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 486/14 i z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 912/12, oba publ. cbosa, wyrok WSA w Opolu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 436/06, publ. Lex nr 454845, wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/11, publ. Lex nr 1134798, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1094/12, publ. Lex nr 1274620). W takim przypadku inwestycja polegająca na wzniesieniu oranżerii na tarasie istniejącego budynku mieszkalnego nie stanowi również nadbudowy budynku, ani też rozbudowy tarasu (por. w. cyt. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2011 r.)”.
W Pani przypadku sytuacja jest odrobinę bardziej skomplikowana, ponieważ taras stanowi jednocześnie dach budynku. Natomiast w omawianych wyrokach sądy miały najczęściej do czynienia z tarasami znajdującymi się na poziomie nieznacznie powyżej poziomu gruntu.
Brak jest też orzecznictwa odnoszącego się bezpośrednio do możliwości zlokalizowania oranżerii na dachu budynku, w związku z powyższym ciężko zająć jednoznaczne stanowisko w sprawie. Tym niemniej, biorąc pod uwagę kształt przepisu i istniejące (dość liberalne) orzecznictwo, rozsądnym wydaje się przyjęcie, że realizacja inwestycji powinna być możliwa w Pani przypadku w oparciu o zgłoszenie.
Należy liczyć się jednak z tym, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, do których kierowane jest zgłoszenie, nie podzielą takiej wykładni i konieczne będzie wdanie się w spór sądowy, bądź alternatywnie – budowa w oparciu o pozwolenie.
W jednym z warszawskich bloków właściciel mieszkania na ostatnim piętrze postanowił wykorzystać płaski dach jako przestrzeń rekreacyjną i zbudować niewielki ogród zimowy. Zgłosił inwestycję do urzędu, powołując się na przepis dotyczący oranżerii do 35 m², ale organ zażądał pozwolenia na budowę, uznając, że powstaje nowa kondygnacja. Sprawa trafiła do sądu, który potwierdził, że oranżeria nie musi być posadowiona na gruncie, ale jednocześnie wskazał, że w przypadku budynku wielorodzinnego należy szczególnie badać wpływ inwestycji na konstrukcję.
Inny przypadek dotyczył właścicieli domu jednorodzinnego w Krakowie, którzy nad garażem urządzili oranżerię o powierzchni 20 m². Budowa odbyła się na zgłoszenie i urząd nie wniósł sprzeciwu. Po kilku miesiącach sąsiad zaskarżył inwestycję, twierdząc, że konstrukcja jest nadbudową. Spór rozstrzygnął się dopiero po opinii biegłego, który wykazał, że oranżeria nie zwiększa liczby kondygnacji, a więc zgłoszenie było wystarczające.
Trzecia sytuacja miała miejsce w Poznaniu, gdzie wspólnota mieszkaniowa nie wyraziła zgody na montaż ogrodu zimowego na dachu. Jeden z mieszkańców chciał stworzyć szklaną zabudowę na części wspólnej, argumentując, że przepisy pozwalają na zgłoszenie. Jednak bez zgody wspólnoty inwestycja była niemożliwa, a plan pozostał wyłącznie w sferze marzeń, pokazując, że oprócz prawa budowlanego kluczowe znaczenie ma także prawo własności i relacje sąsiedzkie.
Budowa ogrodu zimowego na dachu budynku wielorodzinnego to temat, który wciąż budzi wątpliwości interpretacyjne. Przepisy prawa budowlanego pozwalają na realizację oranżerii do 35 m² w trybie zgłoszenia, jednak w praktyce organy często wymagają pozwolenia na budowę, zwłaszcza gdy konstrukcja powstaje na dachu i może być traktowana jako nadbudowa. Dodatkowym wyzwaniem jest uzyskanie zgody wspólnoty mieszkaniowej oraz wykazanie, że konstrukcja nie zagraża bezpieczeństwu budynku. Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji warto przygotować się na możliwość sporu z urzędem i rozważyć wystąpienie o pozwolenie, aby uniknąć problemów na późniejszym
Jeśli planujesz budowę ogrodu zimowego i masz wątpliwości, czy wystarczy zgłoszenie, czy też konieczne będzie pozwolenie na budowę, skorzystaj z naszej pomocy prawnej online. Przeanalizujemy Twoją sytuację, sprawdzimy aktualne przepisy i orzecznictwo, a także przygotujemy odpowiednie pismo do urzędu lub opinię prawną. Dzięki poradzie online otrzymasz szybką i praktyczną odpowiedź bez konieczności wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1352/15
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 179/17
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/11
5. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1094/12
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Mateusz Rzeszowski
Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Specjalizuje się w prawie zamówień publicznych oraz obsłudze prawnej firm. Zajmuje się również sporządzaniem projektów umów, uchwał, regulaminów, polityk oraz innych aktów. Jednocześnie, posiada także szerokie zainteresowania w innych dziedzinach prawa, pozwalające na udzielanie porad w zróżnicowanych stanach faktycznych i prawnych.
Zapytaj prawnika