Wiata przerobiona na garaż lub budynek – co można zgłosić do nadzoru budowlanego?

Kiedy wiata przestaje być wiatą?

W praktyce o kwalifikacji obiektu nie decyduje wyłącznie jego nazwa używana przez właściciela, lecz rzeczywisty sposób wykonania i użytkowania konstrukcji. Otwarta wiata po zabudowaniu ścian, ociepleniu, montażu okien i bramy może zostać uznana za garaż albo budynek gospodarczy.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Jeżeli pierwotnie otwarta wiata została praktycznie zamknięta i spełnia cechy budynku, organ nadzoru budowlanego może uznać, że doszło do wykonania robót budowlanych wymagających formalności.

Znaczenie ma również sposób użytkowania obiektu. Jeżeli służy do parkowania pojazdów lub przechowywania rzeczy jak garaż albo budynek gospodarczy, organ może badać, czy nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu bez wymaganych zgłoszeń.

Jakie przepisy mają znaczenie?

Aktualnie część wolnostojących wiat może być budowana bez pozwolenia i bez zgłoszenia, ale tylko przy spełnieniu warunków określonych w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Inne zasady obowiązują jednak dla garaży i budynków gospodarczych.

• wolnostojące wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m² na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym co do zasady nie wymagają pozwolenia ani zgłoszenia,
• wolnostojące budynki gospodarcze i garaże do 35 m² zwykle wymagają zgłoszenia,
• większe obiekty albo obiekty niespełniające ustawowych warunków mogą wymagać pozwolenia na budowę.

Istotne są także przepisy dotyczące odległości od granicy działki wynikające z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wielu przypadkach budynek powinien znajdować się co najmniej 3 lub 4 metry od granicy działki, chyba że przepisy szczególne albo miejscowy plan przewidują wyjątki.

Warto również sprawdzić zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. Mogą one ograniczać możliwość lokalizacji obiektów przy granicy działki lub określać dopuszczalne gabaryty zabudowy.

Co można zrobić w praktyce?

Jeżeli istnieją wątpliwości co do legalności obiektu, można:

• złożyć zawiadomienie do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o możliwości prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z przepisami,
• wystąpić do starostwa o informację publiczną dotyczącą zgłoszenia budowy albo wydanego pozwolenia,
• sprawdzić publiczny rejestr zgłoszeń i decyzji budowlanych prowadzony przez GUNB,
• ustalić, czy inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Organ nadzoru budowlanego może przeprowadzić kontrolę, zażądać dokumentów, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wszcząć postępowanie dotyczące samowoli budowlanej. Jeżeli właściciel obiektu otrzyma pismo, powinien od razu ustalić, jak odpowiedzieć na wezwanie z nadzoru budowlanego i jakie dokumenty przygotować.

Jeżeli interesuje Cię podobna tematyka, zobacz również: garaż z częścią gospodarczą przy granicy.

Czy można zostać stroną postępowania?

Status strony w postępowaniu budowlanym zależy od tego, czy inwestycja oddziałuje na daną nieruchomość. Co do zasady stronami są właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Jeżeli działka znajduje się kilka posesji dalej, organ może uznać, że właściciel nie ma statusu strony. Nie oznacza to jednak, że nie można zgłosić sprawy do nadzoru budowlanego. Organ ma obowiązek zweryfikować zgłoszenie i ocenić, czy istnieją podstawy do podjęcia działań.

W przypadku wydania decyzji administracyjnej odwołanie składa się do organu wyższego stopnia, a następnie możliwe jest skierowanie sprawy do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Warto przeczytać także: legalność wiaty przy granicy.

FAQ

Czy każda zabudowana wiata staje się budynkiem?

Nie zawsze. Organ ocenia rzeczywisty charakter obiektu, jego konstrukcję, stopień zabudowania oraz sposób użytkowania. W praktyce całkowite lub prawie całkowite zamknięcie wiaty często prowadzi do uznania jej za budynek.

Czy można anonimowo zgłosić sprawę do nadzoru budowlanego?

Tak, ale anonimowe zgłoszenia bywają trudniejsze do zweryfikowania. Skuteczniejsze jest zgłoszenie zawierające opis sytuacji, adres nieruchomości i dokumentację zdjęciową.

Czy nadzór budowlany może nakazać rozbiórkę?

Tak, jeżeli stwierdzi samowolę budowlaną albo brak możliwości legalizacji obiektu. W praktyce organ najpierw bada możliwość doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami.

Czy odległość od granicy działki ma znaczenie przy wiacie?

Tak. W zależności od rodzaju obiektu i jego parametrów mogą obowiązywać określone minimalne odległości od granicy działki wynikające z warunków technicznych lub miejscowego planu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
3. Oficjalna wyszukiwarka wniosków i decyzji budowlanych GUNB – wyszukiwarka.gunb.gov.pl