• Data: 2026-01-13 • Autor: Artykuł Partnera
Każda duża firma wytwarzająca odpady inne niż komunalne w Gliwicach ma obowiązek ewidencjonowania ich w systemie BDO oraz przekazywania wyłącznie podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia. Nieprzestrzeganie tych reguł grozi karami administracyjnymi sięgającymi nawet miliona złotych. Poniżej wyjaśniamy, jakie dokumenty są niezbędne przy legalnym obrocie złomem i jak zweryfikować odbiorcę, aby uniknąć problemów z Inspekcją Ochrony Środowiska.

Podstawowym obowiązkiem przedsiębiorcy jest sprawdzenie, czy firma odbierająca złom działa legalnie. Nie wystarczy już tylko wystawienie faktury VAT. Odbiorca musi posiadać aktywny numer rejestrowy BDO oraz aktualną decyzję środowiskową zezwalającą na zbieranie lub transport konkretnych kodów odpadów.
Przed zleceniem usługi poproś o numer BDO kontrahenta i sprawdź go w ogólnopolskiej bazie. Upewnij się, że firma ma uprawnienia do odbioru kodu, który wytwarzasz – np. 17 04 05 (żelazo i stal) lub 17 04 07 (mieszaniny metali). Jeśli przekażesz odpady podmiotowi bez uprawnień, odpowiedzialność prawna za ich los nadal spoczywa na Tobie. Bezpieczny i certyfikowany odbiór złomu Gliwice oferują podmioty, które transparentnie udostępniają swoje decyzje środowiskowe.
Papierowe karty przekazania odpadu odeszły do lamusa. Obecnie cały proces odbywa się cyfrowo w systemie BDO. Jako wytwórca odpadów (przekazujący), masz obowiązek wystawić KPO w systemie przed rozpoczęciem transportu.
Proces wygląda następująco:
Pamiętaj, że KPO musi zgadzać się ze stanem faktycznym. Jeśli zadeklarujesz złom stalowy, a w kontenerze znajdą się odpady niebezpieczne (np. zaolejone szmaty), odbiorca ma prawo odrzucić kartę lub zmienić klasyfikację odpadu.
Złom poprzemysłowy często bywa zanieczyszczony substancjami, które zmieniają jego klasyfikację na odpad niebezpieczny. Dotyczy to szczególnie maszyn zawierających oleje hydrauliczne, resztki farb czy elementy azbestowe. W takim przypadku nie stosuje się standardowych kodów, lecz kody z gwiazdką (), np. 17 04 09 (odpady metali zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi).
Utylizacja takich materiałów wymaga od przewoźnika spełnienia dodatkowych wymogów:
Próba ukrycia odpadów niebezpiecznych pod stertą zwykłej stali jest łatwa do wykrycia i skutkuje natychmiastowym wstrzymaniem przyjęcia towaru oraz powiadomieniem odpowiednich służb.
Przepisy skarbowe ściśle regulują formę rozliczeń między przedsiębiorcami. W 2025 roku limit płatności gotówkowych w relacjach B2B (firma-firma) wynosi 15 000 zł brutto. Oznacza to, że za większe partie złomu zapłatę musisz przyjąć przelewem na rachunek bankowy, który znajduje się na Białej Liście podatników VAT.
Dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej limity te nie obowiązują, jednak każda transakcja sprzedaży złomu musi być udokumentowana formularzem przyjęcia odpadu (FPO), na którym sprzedający legitymuje się dowodem osobistym. Anonimowa sprzedaż złomu jest w Polsce nielegalna.
Firmy produkcyjne i budowlane na Śląsku najczęściej operują na kilku podstawowych kodach. Poprawna klasyfikacja ułatwia wystawienie KPO i przyspiesza odbiór.
Czy muszę mieć BDO, żeby sprzedać złom firmowy? Tak, podmiot gospodarczy wytwarzający odpady inne niż komunalne musi być wpisany do rejestru BDO i wystawić KPO przy sprzedaży złomu. Zwolnione są małe firmy, które wytwarzają odpady w ilościach nieprzekraczających limitów z rozporządzenia Ministra Klimatu (np. metale do 5 Mg rocznie przy remontach). Wpisu nie potrzebują także sklepy detaliczne, które sprzedają wyłącznie nowe produkty i nie generują odpadów w toku działalności.
Kto odpowiada za transport odpadów? Odpowiedzialność jest solidarna, ale to wytwórca musi upewnić się, że przekazuje odpad firmie posiadającej uprawnienia transportowe. Wystawienie KPO na podmiot bez zezwoleń jest naruszeniem prawa.
Co grozi za brak KPO? Za transport odpadów bez wymaganej dokumentacji grozi administracyjna kara pieniężna, która może wynosić od kilku tysięcy do nawet miliona złotych, w zależności od skali naruszenia i szkodliwości dla środowiska.
Czy mogę sprzedać złom za gotówkę jako firma? Tak, ale tylko jeśli wartość transakcji nie przekracza 15 000 zł brutto. Powyżej tej kwoty obowiązkowy jest split payment (podzielona płatność) i przelew bankowy.
Zapytaj prawnika