Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Zaniedbania architekta - jak odzyskać dziennik budowy i pociągnąć architekta do odpowiedzialności?

Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska

Lata temu rodzice zaczęli budowę domu. Później postanowili dobudować garaż, ale zrobili to już bez pozwolenia. Architekt twierdził, że mogą go zbudować, a formalności załatwi się później. Prace budowlane się przeciągały. Niestety, do dziś trwa załatwianie formalności i mamy problem z dokończeniem budowy. Winę za to ponosi architekt. On złożył w 2018 r. projekt zamienny z garażem, ale nie przygotował go na aktualnej mapie do celów projektowych i nie zaznaczył w projekcie, co się zmienia. Starostwo poprosiło o usunięcie nieścisłości i przedłożenie dziennika budowy. Architekt stwierdził, że się nie wyrobi w przepisowym czasie i otrzymaliśmy decyzję odmowną. Dziennik budowy przekazałam mu w 2019 r., aby dołączył go do poprawionego projektu. Powiedział mi wtedy, że starostwo dopatrzyło się garażu na mapach satelitarnych i sprawa trafi do Nadzoru Budowlanego. Czas płynął, a my nie otrzymywaliśmy żadnych pism. W końcu sama zajęłam się sprawą i wtedy okazało się, że w urzędzie nic nie wiedzą o sprawie w Nadzorze, a ostatni wpis pod moim nazwiskiem jest z 2018 r. Wygląda na to, że on tę sprawę wymyślił, aby zyskać na czasie, bo projekt zamienny nie był gotowy. Obecnie zdecydowaliśmy powierzyć sprawę innemu projektantowi i zacząć wszystko od nowa, ale obawiamy się problemów, bo dziennik budowy pozostaje u architekta i jest problem z jego odzyskaniem. Pytania: W jaki sposób odzyskać dziennik budowy? Czy jest jakiś sposób, by „przycisnąć” architekta? Myślałam o przygotowaniu pisma wzywającego do złożenia dziennika budowy w terminie np. 7 dni w kancelarii prawnej. Jeśli nie odzyskam dziennika budowy, bo mógł go po prostu zgubić, w jaki sposób mogę otrzymać nowy? Od ostatnich prac budowlanych minęło kilka lat. Czy jest jakiś sposób, aby pociągnąć tego człowieka do odpowiedzialności? Niestety nie spisaliśmy z nim umowy. Opłacony przez nas projekt zamienny okazał się bezużyteczny. Dodam, że architekt przez chwilę był naszym kierownikiem budowy.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zaniedbania architekta - jak odzyskać dziennik budowy i pociągnąć architekta do odpowiedzialności?

Obowiązek prowadzenia dokumentacji budowy

Odpowiadając po kolei na pytania, zacznę od tego, że, niestety, polskie prawo nie wskazuje, kto odpowiada za utratę dziennika budowy. Jedyne, co stanowią przepisy, to to, że osoba, która prowadzi roboty (prace budowlane) bez dziennika budowy, może zostać ukarana grzywną. Wynika to wprost z art. 93 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane (P.b.).

Jeśli dziennik budowy zaginie w trakcie budowy, kierownik budowy powinien jak najszybciej zawiadomić o tym fakcie organ nadzoru budowlanego, aby tenże dokonał sprawdzenia prawidłowości wykonywanych robót budowlanych, przeprowadzając postępowanie dowodowe, którego celem jest udokumentowanie zdarzeń, które powinny być wpisane w utraconym dzienniku budowy.

Oczywiście może Pani wzywać architekta (kierownika budowy) do wydania dziennika budowy, nie mniej jednak nic mu nie grozi, gdy się do tego wezwania nie zastosuje. Przepisy nie przewidują bowiem jakiejkolwiek odpowiedzialności za zagubienie dziennika budowy poza grzywną, jaką można nałożyć na inwestora (właściciela). Co prawda, do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy prowadzenie dokumentacji budowy, a zatem jest on odpowiedzialny za prowadzenie dziennika budowy, jego stan oraz właściwe przechowywanie. Nie mniej jednak brak jest sankcji prawnych za naruszenie przez niego tych przepisów.

Odpowiedzialność cywilna kierownika budowy

Nie wyłącza to jednak odpowiedzialności architekta na zasadach ogólnych. Kierownik budowy może bowiem ponosić zarówno odpowiedzialność kontraktową, jak i deliktową. Podstawą odpowiedzialności kontraktowej jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy łączącej kierownika budowy z Panią jako inwestorem, wówczas owa odpowiedzialność uregulowana jest w tejże umowie. Gdy zaś żadnej umowy nie było, to możliwe jest jeszcze dochodzenie swych roszczeń na podstawie przepisów o odpowiedzialności deliktowej, bowiem Kodeks cywilny (K.c.) stanowi, że każdy, kto ze swojej winy wyrządził drugiej osobie szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia. Podstawą odpowiedzialności deliktowej jest jednak zawinione, bezprawne działanie, przy czym bezprawność jest rozumiana nie tylko jako naruszenie przepisów prawa, ale również zasad współżycia społecznego. A zatem musiałaby Pani wytoczyć pozew cywilny przeciwko kierownikowi budowy do sądu cywilnego, wskazując na szkodę, związek przyczynowy między szkodą a zachowaniem kierownika i jego winę w zagubieniu dziennika budowy. Taki proces z pewnością nie byłby łatwy.

Zagubiony dziennik budowy i co dalej?

W przypadku zagubienia dziennika budowy w czasie prac budowlanych, tj. gdy roboty budowlane jeszcze nie zostały ukończone, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien wydać Pani jako inwestorowi kolejny tom dziennika budowy na niezrealizowaną część robót.

Z kolei gdy roboty budowlane zostały już zakończone, to wówczas organ nie wydaje kolejnego tomu dziennika budowy i aby użytkować taką nieruchomość, koniecznie należy przeprowadzić wspomniane już wyżej postępowanie dowodowe prowadzone w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wtedy Pani w trakcie zawiadamiania o ukończeniu budowy lub w trakcie składania wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie nie składa oryginału dziennika budowy jako wymaganego załącznika do dokumentacji, a zamiast tego załącza Pani oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, a także oświadczenie o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy; dodatkowo składa Pani wniosek o przeprowadzenie dowodu na okoliczność przebiegu procesu inwestycyjnego (wskazuje Pani konkretnie, jakie dowody i na jaką okoliczność organ ma przeprowadzić). Jako dowód organ winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a zatem chodzi o wszelkie inne dokumenty, ale także o zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny nieruchomości, plany, mapy, filmy, zdjęcia itd. Ciężar dowodu spoczywa na Pani jako inwestorze, zatem proszę zgromadzić jak najliczniejszą dokumentację (dowody) w takim przypadku.

Jeśli nie podpisali Państwo z architektem umowy, to tak naprawdę pozostaje pozew cywilny w oparciu o art. 415 K.c.: „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 415 K.c., tj. na zasadzie winy, jakie wówczas Pani, jako poszkodowana, musi udowodnić, są:

  • zaistnienie szkody (np. brak możliwości zgłoszenia robót do odbioru, brak użytkowania obiektu, grzywna nałożona na Panią czy inne szkody, jakie Pani poniosła);
  • wystąpienie faktu, za który ustawa czyni odpowiedzialnym określony podmiot, czyli wystąpienie czynu niedozwolonego (tj. zawinione zagubienie dziennika budowy);
  • związek przyczynowy między czynem niedozwolonym a szkodą w tej postaci, że szkoda jest zwykłym następstwem tego czynu.

Taki pozew trzeba opłacić (wysokość reguluje art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), oczywiście w pozwie żądać zwrotu kosztów przez pozwanego kierownika budowy. Może więc Pani w pierwszej kolejności wezwać go listem poleconym za potwierdzeniem odbioru do zwrotu dziennika budowy pod rygorem złożenia pozwu cywilnego o odszkodowanie w oparciu o art. 415 K.c. Jeśli mimo to go nie zwróci, sama Pani podejmie decyzję, czy występować z pozwem cywilnym o odszkodowanie, czy nie. To Pani wola i decyzja.

Podsumowując: brak dziennika budowy jest utrudnieniem, ale nie przekreśla jeszcze ukończenia domu oraz jego odbioru i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skoro dom jest jeszcze nieukończony, to musi Pani wystąpić do organu, który wydał pozwolenie na budowę, o wydanie kolejnego tomu dziennika budowy i w tym nowym tomie kierownik budowy powinien uwzględnić szczegółowe informacje dotyczące zaginięcia poprzedniego tomu dziennika budowy oraz informacje dotyczące dotychczas zrealizowanych robót budowlanych. Następnie zaś jego obowiązkiem jest prowadzić dziennik budowy (ten nowy tom) zgodnie z obowiązkami wynikającymi z Prawa budowlanego, dokładnie wskazane w art. 22 P.b.

Jeśli zaś Pani celem jest już tylko odbiór budowy i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, to powinna Pani wnosić o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność przebiegu inwestycji, może Pani załączać zdjęcia, ekspertyzy, wnosić o dokonanie oględzin, powoływać świadków itd. Oczywiście organ może przeprowadzić także inne dowody. Ta procedura jest czasochłonna, często bardzo kosztowna (koszty ekspertyz poniesie bowiem Pani), niemniej jednak jest ona niezbędna, by mogła Pani wykazać przed organem budowlanym takie dokumenty, które będą miały moc dziennika budowy (tj. owe ekspertyzy, zdjęcia i inne dowody muszą wykazywać to, co byłoby wykazane w dzienniku budowy, gdyby nie został zagubiony).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

ePorady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

Zadaj pytanie »