Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozwiązanie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości - budynki wybudowane bez pozwolenia na budowę

Kinga Karaś • Opublikowane: 2019-04-10 • Aktualizacja: 2021-07-08

Podpisałem przedwstępna umowę kupna domu i wpłaciłem zadatek. Podczas podpisywania aktu zwróciłem uwagę na to, że ściana budynku mieszkalnego stoi za blisko granicy działki. Właściciel poinformował mnie wtedy, że ta cześć budynku prawdopodobnie została dobudowana w latach 1992-1993 r., zapewnił przy tym, że wszystko jest zgodnie z prawem, a dokumenty dostarczy. Notariusz poinformował mnie o możliwości wycofania się z umowy w przypadku niejasności. Uspokojony jego zapewnieniami, podpisałam umowę. Sprzedający przez 2 kolejne tygodnie niczego mi w tej kwestii nie wyjaśnił, nie przedstawił potwierdzenia odbioru domu do użytkowania. Zwróciłem się do niego z taką prośbą i od tej pory milczy. Zasięgnąłem informacji u inspektora budowlanego i okazało się, że nie ma żadnych dokumentów odnośnie domu. Owszem, budynek widnieje na mapie. Jakie kroki należałoby przedsięwziąć w celu legalizacji domu? Czy w tej sytuacji mogę wycofać się z umowy? [Przesyłam kopię przedwstępnej umowy do wglądu.]

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Rozwiązanie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości - budynki wybudowane bez pozwolenia na budowę

Problem dotyczy rozwiązania przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, na której znajdują się budynki wybudowane bez pozwolenia na budowę.

Przedmiotem umowy jest „nieruchomość gruntowa niezabudowana”, na której „ujawniono w ewidencji gruntów trzy budynki”. Jednak w umowie tej nie wskazano, iż dotyczy sprzedaży zabudowanej nieruchomości. Sam opis przedmiotu umowy wskazuje na to, iż na nieruchomości tej fizycznie brak jest zabudowań. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności faktyczne oraz niewystarczające lub nieprawdziwe zapewnienia sprzedającego, należałoby rozważyć uchylnie się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu wywołanego przez sprzedającego.

Zgodnie z art. 84 Kodeksu cywilnego (K.c.):

„§ 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).”

W świetle art. 86 K.c.

„§ 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.”

Natomiast art. 88 K.c. precyzuje:

„§ 1. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

§ 2. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.”

Zgodnie z art. 556 K.c.: „Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia)”.

Art. 564 K.c.: „W przypadkach przewidzianych w art. 563 utrata uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nie następuje mimo niezachowania terminów do zbadania rzeczy przez kupującego lub do zawiadomienia sprzedawcy o wadzie, jeżeli sprzedawca wiedział o wadzie albo zapewnił kupującego, że wady nie istnieją”.

Zgodnie z art. 393 K.c.:

„§ 1. W braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

§ 2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

§ 3. W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.”

Budowę domu powinno poprzedzać uzyskanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym razie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego:

„Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.”

Natomiast w pierwszej kolejności należałoby skorzystać z możliwości legalizacji przedmiotowego budynku. Polega ona na wykonaniu dokumentacji technicznej, uzyskaniu stosownych pozwoleń w formie decyzji i zapłaty opłaty legislacyjnej. Jednak inwestycja taka musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego:

„1. Organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

– oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

3. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2.

4. W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję:

1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;

2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

4a. Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przypadkach gdy ocena ta jest możliwa do przeprowadzenia z uwzględnieniem analizy rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia i możliwości ustalenia warunków jego realizacji w zakresie ochrony środowiska.

5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.”

Podsumowując, ze względu na istniejący błąd do przedmiotu umowy oraz fakt, iż sprzedawca nie poinformował o stanie faktycznym i prawnym nieruchomości, zasadnym byłoby rozważenie wniosku o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Po jego skutecznym złożeniu umowę przedwstępną należy traktować jako niezawartą, a Panu przysługuje roszczenie o zwrot zapłaconej kwoty jako świadczenia nienależnego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – klikając w link »

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »