Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozbudowa dwurodzinnej kamienicy

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-03-10

Jestem właścicielem wyodrębnionego mieszkania i połowy przyziemia w dwurodzinnej kamienicy. Moja własność obejmuje 40% udziału w kamienicy, gruncie i działce oraz we wspólnych częściach. Druga rodzina też jest właścicielem jednego mieszkania, połowy przyziemia oraz w całości nieużywanego strychu, przez co posiada łącznie 60% udziału w kamienicy. Rodzina ta rozważa rozbudowę strychu na dodatkowe mieszkania na sprzedaż lub wynajem. Rozbudowa wymagałaby nadbudowy, zmiany geometrii dachu, zmiany sposobu użytkowania na cele mieszkalne i przebudowy instalacji wewnętrznych: elektrycznej, kanalizacji, wody i gazu. Konieczne byłoby również dodanie okien. Muszę dodać, że kamienica ma jeden ciąg wodny idący przez moje przyziemie. Pion kanalizacyjny jest również wspólny. Czy druga rodzina może dokonać kompleksowej przebudowy strychu i jego adaptacji na mieszkania bez mojej zgody?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Na moje pytanie odpowiadała pani mec. Katarzyna Bereda. Z jej pomocą sama napisałam zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jaki będzie skutek - nie wiem ale wyjaśniała moje wątpliwości w sposób klarowny i robiła to szybko. Zdarzyło się, że pytanie zadałam o godzinie 22.00 a odpowiedź miałam już po dwóch godzinach tego samego dnia czyli o północy! Trochę dłużył mi się czas do otrzymania pierwszej porady. rozumiem jednak, że wynikało to z konieczności zapoznania się z materiałem.
Dorota, plastyk, 57 lat
Wypowiedź wyczerpała moje pytania. Dziękuję
Miłosz
Błyskawiczna odpowiedź !! Bardzo rzeczowa. Dziękuję !!
Robert
Porada wyczerpująca, optymistyczna, choć wymaga odpowiedzi na pytanie dodatkowe (które właśnie wysłałem), gdyż wygląda że druga strona sporu zupełnie inaczej interpretuje sytuację.
Paweł, przedsiębiorca, 56 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Miałam takie samo stanowisko jak przedstawione przez Państwa, jednak zrodził się spór i zdania były podzielone. Teraz wszystko jest jasne :) 
Beata, księgowa

Państwo jako właściciele dwóch wyodrębnionych lokali tworzycie tzw. małą wspólnotę mieszkaniową. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali:

„1. Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej »lokalami«, mogą stanowić odrębne nieruchomości.

2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.

4. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej »pomieszczeniami przynależnymi«.

5. Lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym – także na wyrysie z operatu ewidencyjnego; dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

6. W razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń, o których mowa w ust. 5, dokonuje się, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie postanowiły inaczej.”

Należy się zastanowić, czy w tym wypadku strych posiada status odrębnego lokalu, którego właścicielem są Pana sąsiedzi, czy stanowi ono pomieszczenie przynależne lub pomocnicze.

Za pomieszczenie pomocnicze – choć ustawodawca nie precyzuje tego pojęcia ani nie wskazuje jego przykładu – należy uznać wszystkie pomieszczenia, które ułatwiają bądź wręcz umożliwiają korzystanie z izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Takie rozumienie tego terminu prowadzi do wniosku, że przykładem pomieszczeń pomocniczych są łazienka, wydzielony ustęp oraz korytarz (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 30 stycznia 2008 r., II SA/Bd 935/2007). Oczywistym jest, iż w modelowym stanie lokalu, tworzące go izby i pomieszczenia pomocnicze stanowią zwarty kompleks. Jednak szczególnie w przypadku budynków w starej zabudowie pomieszczenia sanitarne mogą znajdować się poza lokalem. Niejednokrotnie zdarza się, iż są one wspólne dla kilku lokali, dostępne ze wspólnego korytarza bądź też znajdują się na zewnątrz budynku. Istnienie pomieszczeń pomocniczych jest niekiedy konieczne, aby dany lokal mógł stanowić samodzielną nieruchomość.

Pomieszczeń pomocniczych (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali) nie należy mylić z pomieszczeniami przynależnymi (art. 2 ust. 4 ustawy). Pomieszczenia pomocnicze stanowią nieodłączny składnik głównej części lokalu i służą zaspokajaniu tych samych potrzeb mieszkaniowych. Pomieszczenie przynależne zaś służy zaspokajaniu „innych potrzeb” osób, korzystających z samodzielnego lokalu mieszkalnego (tak NSA w wyroku z 1 lutego 2011 r., I OSK 1449/10).

Z kolei pomieszczeniami przynależnymi w myśl art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali są części składowe lokalu, tj. pomieszczenia, choćby nawet do tego lokalu nie przylegały, lub były położone – w granicach nieruchomości gruntowej – poza budynkiem, w którym wyodrębniono lokal. Pomieszczenia przynależne – podobnie jak lokal – winny być wydzielone trwałymi ścianami, jednak nie muszą spełniać pozostałych wymogów samodzielności. W przypadku wyodrębniania lokali wraz z pomieszczeniami przynależnymi, ich powierzchnia użytkowa wliczana jest do powierzchni użytkowej lokalu. W konsekwencji suma powierzchni użytkowych wszystkich pomieszczeń przynależnych będzie uwzględniana przy obliczaniu powierzchni użytkowej całego budynku.

Przykładem pomieszczeń przynależnych są zgodnie z ustawą piwnica, strych, komórka oraz garaż. Mają one typowo akcesoryjny charakter, zawsze funkcjonować będą niejako obok lokalu posiadającego przymiot samodzielności (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 30 stycznia 2008 r., II SA/Bd 935/07). Konsekwencją faktu, iż pomieszczenia takie mogą nie spełniać wymagań budowlano-technicznych stawianych o samodzielnym lokalom (poza fizycznym wydzieleniem), jest brak obowiązku uwzględniania pomieszczeń przynależnych w dokumencie stanowiącym zaświadczenie o samodzielności lokalu. Jednakże pomieszczeń niczym niewydzielonych lub prowizorycznie wydzielonych części większych lokali, sal czy też izb, nie można kwalifikować jako pomieszczeń przynależnych do danego lokalu (tak WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r., II SA/Gd 161/09).

Mając na uwadze fakt, że przez własność strychu Pana sąsiedzi posiadają udział wynoszący 60%, to uznać należy strych za pomieszczenie przynależne (proszę o informację w tym zakresie).

Jak już wskazałem, jeżeli strych stanowi pomieszczenie przynależne Pana sąsiadów, to jest to część składowa ich lokalu, w którym Pan nie ma udziałów. Nie jest to więc część wspólna, stąd jej powierzchnia jest doliczana do powierzchni stanowiącej własność Pana sąsiadów (aczkolwiek często zdarza się, że strych stanowi część wspólną a nie pomieszczenie przynależne).

Według art. 22 u.w.l:

„1. Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie.

2. Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.

3. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności:

1) ustalenie wynagrodzenia zarządu lub zarządcy nieruchomości wspólnej;

2) przyjęcie rocznego planu gospodarczego;

3) ustalenie wysokości opłat na pokrycie kosztów zarządu;

4) zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej;

5) udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego;

5a) udzielenie zgody na zmianę wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej;

6) dokonanie podziału nieruchomości wspólnej;

6a) nabycie nieruchomości;

7) wytoczenie powództwa, o którym mowa w art. 16;

8) ustalenie, w wypadkach nieuregulowanych przepisami, części kosztów związanych z eksploatacją urządzeń lub części budynku służących zarówno do użytku poszczególnych właścicieli lokali, jak i do wspólnego użytku właścicieli co najmniej dwóch lokali, które zaliczane będą do kosztów zarządu nieruchomością wspólną;

9) udzielenie zgody na podział nieruchomości gruntowej zabudowanej więcej niż jednym budynkiem mieszkalnym i związane z tym zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej oraz ustalenie wysokości udziałów w nowo powstałych, odrębnych nieruchomościach wspólnych;

10) określenie zakresu i sposobu prowadzenia przez zarząd lub zarządcę, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1, ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, a także rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej.

4. Połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość lub podział lokalu wymaga zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale. W razie odmowy zainteresowany właściciel lokalu może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.”

W wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r. (sygn. akt: IV CSK 393/07) Sąd Najwyższy orzekł, iż zmiana przeznaczenia lokalu należącego do innego członka wspólnoty nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 22 ustawy z 1994 r. o własności lokali, a tym samym rozpoznawanie sprawy w kontekście tego przepisu nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Stanowisko sądu w tym zakresie nie jest odosobnione, ponieważ taki pogląd wyraża zarówno doktryna, jak i orzecznictwo.

Zupełnie inną kwestią jest sprawa robót, które należy wykonać celem dokonania zmiany sposobu przeznaczenia, jeżeli będą wiązały się z przebudową – „jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, w związku z czym potrzebna jest uchwała właścicieli lokali, wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności (art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 5 u.w.l.)”.

Ponadto (niezależnie od przeprowadzenia koniecznych prac modernizacyjnych, w tym pionu wodociągowego, grzewczego, kanalizacyjnego, wybicia otworów okiennych) zapewne w celu adaptacji i wyodrębnienia strychu Pana sąsiedzi i tak będą potrzebowali Pana zgody w zakresie podziału swojego lokalu, bowiem można wywnioskować, że Pana sąsiad ma zamiar dokonać podziału lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym pomieszczeniem na dwa lub więcej odrębnych lokali, jeżeli tak, to należy mieć na uwadze brzmienie art. 22 ust. 4 u.w.l – połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość lub podział lokalu wymaga zgody właścicieli wyrażonej w uchwale. W razie odmowy zainteresowany właściciel może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Oczywiście należy pamiętać, że Pan jako właściciel lokalu sąsiedniego nie jest pozbawiony ochrony prawnej wskazanej w innych aktach prawnych. Jeżeli pewne czynności, które wykraczają poza lokal sąsiada, wykonuje on bez zezwolenia lub zgłoszenia, może Pan stosowny wniosek o kontrolę skierować do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

Przykładowo według art. 71 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – „właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:

1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

3) może spowodować niedopuszczalne:

a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,

c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich”.

Dodaję, że wykonanie otworów okiennych należy zakwalifikować jako przebudowę (art. 3 ust. 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), na którą nie może wyrazić zgody sam zarząd wspólnoty mieszkaniowej, gdyż jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, w związku z czym potrzebna jest uchwała właścicieli lokali, wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności (art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 5 u.w.l.).

Powyższe uwagi należy przenieść w realia Pana sprawy, a mianowicie do tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej.

Według art. 19 u.w.l – „jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności”.

Tak więc w budynku nieprzekraczającym siedmiu samodzielnych lokali, z których przynajmniej jeden jest wyodrębniony i należy do innej osoby niż dotychczasowy właściciel, jeżeli nie umówiono się inaczej, zarządzanie odbywa się na zasadach przewidzianych dla współwłasności nieruchomości – w Kodeksie cywilnym i Kodeksie postępowania cywilnego, tj. według art. 199-209 K.c. oraz art. 608 i 611-616 K.p.c.

Wspólnota mieszkaniowa zarządzana w tym reżimie nie dysponuje organami i administrowanie wspólną własnością opiera się na bezpośrednim udziale w zarządzaniu właścicieli lokali. „Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną” (art. 200 K.c.).

Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 25 lipca 2003 r. (V CK 141/2002, LexPolonica nr 1238299, MoP 2007, nr 1, poz. 38) „z obowiązku współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną wynika domniemanie, że nawet współwłaściciel mniejszościowy działa zgodnie z wolą wszystkich współwłaścicieli. Sprawowanie zarządu bez umowy i bez postanowienia sądu nie jest prowadzeniem cudzych spraw bez zlecenia, skoro dla takiego zarządcy nie jest to sprawa cudza”.

Według art. 199 K.c. – do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.

Następnie według art. 201 K.c. – do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.

Większość z przedstawionych przez Pana czynności, które zamierza wykonać sąsiad – moim zdaniem i na podstawie powyższych przepisów – są to czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, stąd do ich podjęcia konieczna jest Pana zgoda. Do czynności zwykłego zarządu sąsiad, jako współwłaściciel większościowy, nie musi dla skuteczności swoich działań pytać Pana o zgodę.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego

Posiadam na działce budynek gospodarczy o powierzchni 20 m 2 . Dostałem z gminy zgodę na rozbudowę tego budynku. Czy po rozbudowie (do około...

Obowiązująca linia zabudowy

W decyzji o warunkach zabudowy, które wydano sąsiadowi, jest stwierdzenie „obowiązująca linia zabudowy” – w linii istniejącego na...

Ulga budowlana przy dużym mieszkaniu

Mam pytanie dotyczące ulgi budowlanej za rok 2016. Mam mieszkanie o powierzchni 94 m 2 , natomiast ulga przysługuje do 75. Czy mimo wszystko mogę...

Wspólna budowy domu z córką

Mieszkam z córką (jedyne dziecko) i jej rodziną. Młodzi mają kredyt na działkę budowlaną, na której chcielibyśmy pobudować dom, gdyż ja...

Zmiana warunków zabudowy na działce rolnej

Kilka lat temu przed zakupem działki rolnej wystąpiłem o warunki zabudowy na domek jednorodzinny i 2 budynki gospodarcze. Warunki otrzymałem,...

Mieszkanie mniejsze niż w umowie z deweloperem

Deweloper wybudował mieszkanie mniejsze niż w umowie. Różnica w powierzchni wynosi ponad 3%. Czy można uznać, że to istotne odstępstwo od projektu...

Projektowanie zabudowy zagrodowej na terenach wiejskich

Czy w przypadku projektowania zabudowy zagrodowej na terenach wiejskich konieczne jest projektowanie domu mieszkalnego, czy może to również być budynek...

Wybicie drzwi w ścianie nośnej w mieszkaniu

Przed zakupem mieszkania jego poprzedni współwłaściciel dokonał remontu. Obecnie jeden sąsiad napisał skargę, że jego zdaniem zmieniłem otwory okienne (to...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »