Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kanalizacja położona bez pozwoleń na drodze gminnej, co robić?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-07-03

Kupiłem działkę bez mediów celem wybudowania na niej domków letniskowych. Porozumiałem się z mieszkańcami i uzyskałem zgodę na podłączenie kanalizacji u jednego z sąsiadów. Prace wykonywała miejscowa firma. Teraz, kiedy zacząłem gromadzić dokumentację, okazało się, że rury mojej kanalizacji przebiegają przez nieutwardzoną drogę gminną. Nie miałem o tym pojęcia, szef firmy budowlanej, która wykonywała tę kanalizację, o niczym mnie nie poinformował. Dotarło do mnie, że popełniłem samowolę budowlaną. Jakie kroki teraz powinienem podjąć, żeby to zalegalizować? Czy grozi mi z tego tytułu jakaś kara?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Na moje pytanie odpowiadała pani mec. Katarzyna Bereda. Z jej pomocą sama napisałam zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jaki będzie skutek - nie wiem ale wyjaśniała moje wątpliwości w sposób klarowny i robiła to szybko. Zdarzyło się, że pytanie zadałam o godzinie 22.00 a odpowiedź miałam już po dwóch godzinach tego samego dnia czyli o północy! Trochę dłużył mi się czas do otrzymania pierwszej porady. rozumiem jednak, że wynikało to z konieczności zapoznania się z materiałem.
Dorota, plastyk, 57 lat
Wypowiedź wyczerpała moje pytania. Dziękuję
Miłosz
Błyskawiczna odpowiedź !! Bardzo rzeczowa. Dziękuję !!
Robert
Porada wyczerpująca, optymistyczna, choć wymaga odpowiedzi na pytanie dodatkowe (które właśnie wysłałem), gdyż wygląda że druga strona sporu zupełnie inaczej interpretuje sytuację.
Paweł, przedsiębiorca, 56 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Miałam takie samo stanowisko jak przedstawione przez Państwa, jednak zrodził się spór i zdania były podzielone. Teraz wszystko jest jasne :) 
Beata, księgowa

Przedstawiony stan faktyczny rodzi szereg problemów na gruncie prawa cywilnego i administracyjnego. Otóż odnosząc się do kwestii samowoli budowlanej (a z taką mamy bez wątpienia do czynienia), trzeba stwierdzić, iż w pierwszym rzędzie problematyczne jest wskazanie, czy wykonane przez Pana prace stanowią obiekt budowlany z sankcją rozebrania obiektu. Kwestia jest sporna także w orzecznictwie sądowym.

Dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego objęta została bowiem wyłącznie samowola budowlana polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź wbrew sprzeciwowi właściwego organu. Do wszystkich innych przypadków naruszenia zasad reglamentacji prawnobudowlanej mających miejsce na etapie poprzedzającym rozpoczęcie robót budowlanych – w tym do budowy (a zatem również nadbudowy, rozbudowy i odbudowy) urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie mają art. 50-51 Prawa budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego).

Art. 50. [Wstrzymanie robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1]

1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:

1) podać przyczynę wstrzymania robót;

2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.

3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.

4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.”

„Art. 51 Prawa budowlanego stosowany jest, jak wyżej wskazano, w sytuacji wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wówczas organ nadzoru budowlanego, w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa, ma do dyspozycji następujące, wskazane w art. 51 ust. 1 powołanej ustawy rozstrzygnięcia:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na wykonanie spornego odcinka sieci kanalizacyjnej bez pozwolenia na budowę, należy brać pod uwagę jedynie dwie pierwsze ewentualności, tj. zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 w przypadku, gdyby okazało się, że zrealizowanych robót budowlanych nie da się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, albo zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2, gdyby dla zalegalizowania tych robót konieczne okazało się zobowiązanie inwestora do wykonania określonych robót budowlanych.

Dokonał Pan już robót w całości. Przepisy Prawa budowlanego zawierają lukę. Generalnie wstrzymać można roboty, które są w trakcie, a nie już wykonane. W tej sytuacji organ nadzoru powinien wszcząć procedurę legalizacyjną lub nakazać rozbiórkę obiektu. W Pana sprawie problem jest ze wskazaniem adresata rozbiórki. Otóż może nim być jedynie właściciel (podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości).

Od tej reguły dopuszcza się odstępstwo. Otóż nakaz rozbiórki można skierować do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której wykonano nielegalny obiekt, wówczas gdy ów inwestor wykonał roboty budowlane bez wiedzy i zgody właściciela nieruchomości (zob. wyrok NSA z 23 lipca 2009 r., o sygn. II OSK 1234/08, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2001 r. o sygn. akt SA/Rz 597/00).

Fakt, iż wykonał Pan pracę na cudzym gruncie, nie ma znaczenia, gdyż „prawo do dysponowania gruntem ma znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na budowę, nie zaś w sytuacji gdy roboty budowlane już zostały wykonane” (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004r. IV S.A. 3442/02). Takie też stanowisko było prezentowane we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki tego Sądu: z 11 grudnia 2002r. IV SA 639/01 opubl. M. Prawn. 2003/4/147, z 13 stycznia 2003r. IV SA 523/01, opubl. ONSA 2004, Nr 2, poz. 54). Należy bowiem stwierdzić, iż „ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W rezultacie może dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własność. W takim przypadku pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym” (Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego str. 541, 542).

W dalszych krokach powinien Pan podjąć działania legalizujące samowolę i w zależności od decyzji organu dokonać niezbędnych ku temu czynności.

Reasumując, konieczne jest przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. W tym celu musi Pan przedstawić projekt budowlany informujący o pracach już wykonanych oraz pozostałych do wykonania. Oczywiście nieodzownym będzie także przedstawienie prawa własności lub wieczystego użytkowania gruntu, na którym powstaje obiekt. Dokumentację rozpatruje nadzór budowlany. Jednocześnie do odpowiedniego organu należy dostarczyć zaświadczenie, że nielegalny obiekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.

Oczywiście dokumentację należy złożyć w nadzorze budowlanym. Wysokość opłaty zależy od rodzaju samowoli, czyli czy obiekt został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę czy bez zgłoszenia (lub pomimo sprzeciwu złożonego do zgłoszenia). W przypadku samowolnej budowy bez zgłoszenia jest to stała kwota, która obecnie wynosi 2,5 lub 5 tys. zł.

Złożenie wniosku legalizacyjnego w zasadzie wyłącza możliwość ukarania Pana.

Kwestia budowy na cudzym gruncie to już inny aspekt. W tym wypadku sugeruję ustalenie z gminą kwestii ustanowienia służebności odpowiedniej treści. Gmina jako właściciel będzie mogła dochodzić obrony swojego prawa własności także poprzez usunięcie urządzenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Dwa mieszkania połączone bez pozwoleń, jak je z powrotem rozdzielić?

Jestem najemcą mieszkania zakładowego stanowiącego własność spółdzielni. Tuż po wprowadzeniu się do tego mieszkania połączyłem je z sąsiednim...

Zacienienie działki

Mam działkę o szerokości 15 m. W granicy mam wybudowany garaż. Sąsiad chce postawić wzdłuż tej samej granicy budynki gospodarcze o wielkości...

Czy mogę domagać się sprzedaży pasa działki wzdłuż moich zabudowań?

W latach 60. wybudowałam na granicy działki za zgodą sąsiada dom. Działka przylegająca do domu to tzw. pole użytkowe. Po śmierci właściciela działka...

Wycinka drzew mimo zakazu

Mam poważny problem z którym nie umiem poradzić sobie sam. Nasz sąsiad mimo zakazu prowadzonej wycinki drzew nadal to robi, wycinając drzewa wraz...

Podział działki z budynkiem

Czy powiatowy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej ma prawo żądać od geodety uprawnionego, wykonującego podział działki z budynkiem...

Brak dojazdu do własnej działki po remoncie drogi

Jestem właścicielem działki rolnej. Rok temu był remont i po remoncie drogi nie mam dojazdu do własnej działki. Chcę obecnie zbudować na niej dom,...

Przejęcie drogi przez gminę i dalsze naliczanie podatku

Biuro planowania i rozwoju mojego miasta nakazało mi w liniach rozgraniczających cofnąć ogrodzenie na poszerzenie drogi. Razem z sąsiadami, przy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »