Kategoria: Nadzór budowlany, samowola budowlana

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dom zbudowano częściowo na działce gminnej, jakie konsekwencje grożą inwestorowi?

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 2019-02-08

Dom został wybudowany w roku 1995 na własnej działce [teren budowlany – budynki jednorodzinne], a częściowo na działce gminnej określonej jako teren zielony rekreacyjny [zajęto 15 m2]. Teren ten został nam w 2016 r. wydzierżawiony jako teren pod budynkiem za odpowiednio wyższą stawkę. O taką powierzchnię został też powiększony obrys domu w stosunku do projektu, na który uzyskano pozwolenie na budowę. Wystąpiliśmy do urzędu miasta o zakup tej zajętej działki, a wydział geodezji po zgłoszonej inwentaryzacji nadał jej symbol M2. Czy sytuacja ta może narazić inwestora na jakieś konsekwencje poza koniecznością zakupu zajętego gruntu po cenie rynkowej?

Wioletta Dyl

»Wybrane opinie klientów

Sprawna obsługa, łatwa dostępność i krótki termin odpowiedzi.
Maria, 51 lat, praca biurowa
Opinia była rzeczowa i na temat zadany w pytaniu.
Jacek, prezes, 65 lat
Precyzyjna porada, super napisana, jasna i czytelna :)
Dominika, 28 lat
Informacja z komentarzem jest bardzo wyczerpujaca. Skierowala mnie w dobrym kierunku. Podparla filarami prawa. Dziekuje
Joanna, 58 lat
Porada profesjonalna całkowicie rozwiązująca moje wątpliwości.
Jacek, emeryt, 70 lat
Oceniam bardzo wysoko włożoną pracę w wyjaśnienie sprawy; szybko i wyczerpująco
Anna, kierownik marketingu, 32 lata
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Po raz kolejny skorzystałam z Państwa pomocy i jestem bardzo zadowolona. Jeszcze raz dziękuję.
Jolanta
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź. Odpowiedź dostałam szybko, i była ona wyczerpującą. Prawnik Pan Maciej Sądej, przedstawił sprawę jasno i przede wszystkim przestałam się martwić sprawa na którą nie mam wpływu. Bo oczywiście, jak się czyta w internecie, to dostaje się masę różnych opcji, opinii, które mogą być nieprawdziwe lub są sprzeczne. 
Edyta, nauczyciel, 46 lat
Dziękuję, choć cena porady tania nie była to jednak w pełni wyczerpująca interesujące mnie zagadnienie.
Bożena
Polecam tą formę usługi. Na spokojnie można w domu zastanowić się jakie jeszcze ważne pytanie zadać, i kolejny raz poradzić się w tej samej cenie.
Barbara, 58 lat
Są to dla mnie jasne odpowiedzi 
Andrzej, 59 lat, kierowca
Pan Marcin Sądej po raz trzeci udzielał mi porady w sprawach podatkowych i po raz trzeci jestem w pełni usatysfakcjonowana Jego poradą. Do tej pory 4 razy korzystałam z usług ePorad24 i za każdym razem otrzymywałam poradę składającą się dwóch członów. Pierwszy to prezentacja przepisów dotyczących mego pytania, a druga to zwięzły \"łopatologiczny\" przepis co i jak uczynić w moim przypadku. Jestem zadowolona w 100% z porady. 
Małgorzata, licencjonowany zarządca nieruchomości, 71 lat
Tak jak czytałam w innych opiniach, wyjaśnienia są bardzo prosto sformułowane, zrozumiałe dla kogoś, kto na co dzień nie ma czynienia z prawem. Wspaniałą rzeczą jest możliwość zadawania dodatkowych pytań. Pozwala to rozwiać jakiekolwiek wątpliwości.
Joanna, nauczyciel, 44 lata
Jestem zadowolony z udzielonej mi porady. Odpowiedz szybka, napisana prostym , zrozumiałym językiem, wyczerpująca temat. 
Czarek
Na moje zapytanie , otrzymałam bardzo szybką wyczerpującą odpowiedź , zrozumiałym językiem (nie prawniczym) napisaną . Korzystała z ePorady24 moja znajoma , która była bardzo zadowolona z szybkiej i solidnej usługi . Dlatego ja również zwróciłam się do nich o pomoc. Z czystym sumieniem POLECAM TĄ FIRMĘ .Zamykam swoją opinie w krótkich słowach, SZYBKO , SOLIDNIE , PROFESJONALNIE I NIE DROGO!!!
Grażyna
Serdeczne dzieki za porade
Grzegorz
Nie wypowiadam się na forach internetowych i nie wystawiam opinii- jednak tym razem poczułam, że muszę napisać o Państwa portalu, ponieważ jest wspaniały. Jestem zachwycona. Rzadko zdarzają się mi problemy natury prawnej, więc nie mam kontaktu z prawnikami. Ten portal okazał się najlepszym dla mnie rozwiązaniem, gdy nastąpiło takie zdarzenie. Przystępna cena, natychmiastowe odpowiedzi i to bardzo wyczerpujące. Zostałam poprowadzona znakomicie, aby rozwiązać swój problem. Gratulacje dla założycieli, dla świetnych prawników. Już poleciłam swoim znajomym i polecam wszystkim. 
Małgorzata
Udzielona odpowiedź w pełni mnie satysfakcjonuje. Z całą pewnością będę korzystać z eporady24, jeżeli oczywiście zajdzie taka potrzeba.
Dorota, nauczyciel, 52 lata
Odpowiedzi na zadane problemy są naprawdę fachowe ale co cenię najbardziej to że są rzetelne.
Adam
Jestem zadowolony, szybka ,rzetelna odpowiedź, profesjonalna.
Andrzej
Bardzo fachowa i zrozumiała odpowiedz od prawnika
Hubert
Szybka i rzeczowa odpowiedź, w której odniesiono się do każdego mojego pytania. Jestem bardzo zadowolony i cieszę, że jest taki serwis. To o wiele wygodniejsze rozwiązanie niż próba szukania i umawiania się z prawnikiem face-to-face.
Marcin
Wyczerpujące wyjaśnienia.
Jarosław, 55 lat, nauczyciel
Wszystko super
Ihor, 24 lata, przedsiębiorca
Drugi raz skorzystałam z porady prawnej ePorady24. W obu przypadkach porady udzielił mi p. Marcin Sądej. Sprawy bardzo dokładnie omówił, a na zakończenie wypunktował kolejne etapy postępowania. To co wydawało mi się dość zawikłane po przeglądaniu darmowych portali internetowych z poradami prawnymi, nagle stało się jasne i proste. 
Małgorzata, licencjonowany zarządca nieruchomości, 71 lat

Grażyna, 58 lat, nauczyciel
Dla mnie wszystko jest super
IRENA, 65 lat, technik - ekonomista,obecnie na emeryturze
Szybka i terminowa obsługa. Jestem zadowolona z wykonania usługi. Dziękuję bardzo za pomoc.
Grażyna
Porada jaką otrzymałam jest wnikliwa i satysfakcjonująca. W wątpliwej sytuacji na pewno będę korzystała z Państwa usług
Joanna, księgowa, 58 lat
Wszystko jest tak, jak być powinno - SUPER!!
Grażyna, 60 lat, Asystent Prezesa

W myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – działkę budowlaną stanowią takie nieruchomości gruntowe lub działki gruntu, których wysokość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz odpowiednie wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji na ich terenach obiektów budowlanych, wynikających z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Przeznaczenie danego terenu oraz określenie sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy ustanowione są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jeśli dla jakiegoś terenu nie został on sporządzony, to określenie warunków jego zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dom powstał w 1994 r. na działce do tego przeznaczonej oraz niedużym fragmentem na działce gminnej oznaczonej jako teren zielony. Teren ten dopiero niedawno został zaliczony pod budowę, o czym świadczy mapa projektowa, na której działkę zabudowaną fragmentem ww. domu oznaczono jako przeznaczoną pod budowę jednorodzinną (M2). Mapa do celów projektowych to mapa sytuacyjno-wysokościowa dla danego terenu, która jest niezbędna, jeśli staramy się o pozwolenie na budowę domu. Mapa ta potrzebna jest przy opracowywaniu projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania działki. Na podstawie mapy odnosi się konkretny projekt domu do ukształtowania terenu. Mapa do celów projektowych jest również wykorzystywana do projektowania uzbrojenia terenu. Problem w tym, że dom (a właściwie jego fragment) już na niej stoi.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Problemem jest także i to, że, jak Pan napisał, pozwolenie budowlane zostało pozyskane na dom, ale nie po obrysie obecnym (czyli z uwzględnieniem fragmentu obejmującego działkę gminną). Sytuacja, w której doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymaga najpierw ustalenia, czy jest to istotne odstąpienie, czy nie. Rozbudowa domu kosztem innej działki moim zdaniem stanowi istotne odstępstwo, choć nadzór budowlany w większości przypadków ocenę uzależnia od wpisu geodety w dzienniku budowy, a nie od powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej.

Trzeba też pamiętać, że istotne odstąpienie może być potraktowane jako samowolna budowlana. Do istotnego odstąpienia dochodzi także wtedy, gdy inwestor musi uzyskać nowe opinie, uzgodnienia, pozwolenia lub inne dokumenty wymagane przez przepisy szczególne.

Nowelizacja Prawa budowlanego wprowadziła z dniem 1 stycznia 2017 r. nowe regulacje dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a mamy z nim do czynienia w zakresie:

„1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy: wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35m2, sieci: elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, telekomunikacyjnych lub przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania.

(5a) Nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:

1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;

2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;

3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;

4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych (…).”

Jak wcześniej nadmieniłam, zmianę, która jest istotna, można wykonać dopiero, jeśli uzyskano decyzję o zmianie pozwolenia na budowę. W przeciwnym razie będzie to samowola budowlana. Konsekwencje prawne stwierdzenia samowoli budowlanej uregulowane zostały w art. 48 i następnych ww. ustawy – Prawo budowlane. Najpoważniejszą może być nakazanie w drodze decyzji, wydanej przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej (to jest przez starostę lub prezydenta miasta w miastach na prawach powiatu) lub inspektora nadzoru budowlanego, rozbiórki obiektu budowlanego. Jednakże w przypadku stwierdzenia, że budowa taka spełnia dwie przesłanki tj.:

  1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
  2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

    – właściwy organ może przeprowadzić procedurę legalizacji samowoli budowlanej, w wyniku której inwestor, a pośrednio i Pan, poniesie wyłącznie skutki finansowe, natomiast wzniesiony obiekt zostanie prawnie uznany.

W konsekwencji powiatowy np. inspektor nadzoru budowlanego może wydać postanowienie z określeniem wymagań i dokumentów niezbędnych do zalegalizowania samowoli budowlanej (kwestie związane z legalizacją samowoli budowlanej regulują obecnie przede wszystkim: art. 48 i 49b oraz 50 i 51 Prawa budowlanego). Urzędem właściwym do rozpatrywania tego typu spraw jest powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego, a w nielicznych wypadkach wojewódzki inspektorat nadzoru budowlanego (wojewódzki w przypadkach określonych w art. 83 ). Natomiast w razie stwierdzenia niezgodności budowy np. z przepisami technicznymi lub z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ nadzoru budowlanego nie może wszcząć postępowania legalizacyjnego, lecz jest zobowiązany nakazać rozbiórkę samowoli budowlanej. Zatem nie jest dopuszczalne uruchamianie procedury legalizacyjnej, jeśli budowa nie spełnia łącznie ww. warunków.

W przypadku, gdy ww. przesłanki są spełnione, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W przypadku obiektu budowlanego zrealizowanego bez decyzji pozwolenia na budowę, jej wysokość zależy od kategorii obiektu budowlanego oraz jego wielkości (oba współczynniki określone zostały w tabelce stanowiącej załącznik do ustawy). Dla przykładu, opłata legalizacyjna z tytułu samowolnie pobudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi 50 000 zł (i to bez względu na kubaturę obiektu). Konsekwencją nieuiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie jest decyzja o nakazie rozbiórki. Prawo budowlane nie wprowadza natomiast żadnych sankcji finansowych z tytułu samowolnie wykonanych robót budowlanych. Na marginesie wskazać jednak trzeba, iż w trakcie prowadzonego postępowania legalizacyjnego organ uprawniony jest do nałożenia obowiązku przedłożenia opinii technicznej lub ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Koszt takiej ekspertyzy również oznaczać może niemałe obciążenie finansowe zwłaszcza, gdy wynika z niej konieczność wykonania dodatkowych robót budowlanych celem doprowadzenia tych wykonanych w ramach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.

W tym przypadku podstawowym jednak warunkiem umożliwiającym legalizację jest to, że samowola nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie, który uniemożliwi doprowadzenie domów lub ich części do stanu zgodnego z prawem. Koniecznie trzeba będzie również dostarczyć nowy projekt budowlany.

A zatem dokumentami potrzebnymi do zalegalizowania obecnego kształtu budynku będą:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym uprawnienia budowlane projektanta budynku, oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po dostarczeniu dokumentów inspektor nadzoru sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Badana jest też kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także czy projekt budowlany został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W razie spełnienia powyższych wymagań właściwy organ wydaje decyzję:

  1. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;
  2. o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

W decyzji takiej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W razie spełnienia powyższych wymagań właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

Zatem obawiam się, że kwestia samowoli, do której najprawdopodobniej doszło w Pana przypadku, jest też „kwestią żywą” i nie ma co czekać, aż się sprawa przedawni, ponieważ to nie nastąpi. Być może jednak po wykupieniu działki od gminy nic się już nie wydarzy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Uczestnictwo w kontroli Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (PINB) u sąsiada

Na mój wniosek u sąsiada będzie przeprowadzona kontrola budynku gospodarczego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Powodem jest wykorzystanie budynku gospodarczego na warsztat samochodowy. W zawiadomieniu o kontroli PINB prosi o osobisty udział w czynnościach kontrolnych. Czy mam obowiązek uczestnictwa w kontroli? Jeżeli tak, to jak mam się zachować, czy coś podpisywać? Jeżeli nie mam obowiązku uczestnictwa w kontroli, to czy będzie to miało wpływ na dalszy rozwój sprawy?

Nakaz inspektora budowlanego wprowadzenia zmian w starym budynku ze względu na wymogi przeciwpożarowe

Wiosną tego roku wymieniliśmy pokrycie dachowe na bardzo starym budynku gospodarczym stojącym przy granicy działki. Remont był podyktowany wymogami bezpieczeństwa: dachówka spadała przy niewielkim wietrze, drewniane krokwie były zupełnie spróchniałe. Nic nie zostało zmienione w dotychczasowych rozmiarach dachu, pozostał taki sam, tyle że nowy, belki stropowe w murze pozostały stare. Remont był na podstawie zgłoszenia, które miało wystarczyć, gdy konstrukcja dachu nie jest zmieniana. Sąsiad złożył donos do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Po kontroli nakazano mi skrócić dach do lica muru budynku, wymurować ogniomur i od tego momentu rynny i dach. Wiąże się to ze znaczną zmianą konstrukcji dachu, na co, moim zdaniem, wymagane byłoby pozwolenie na budowę. Budynek stoi ok. 70 lat, z sąsiadami nie mamy dobrych kontaktów. Przeróbka to dla mnie duży i niepotrzebny koszt. Czy mogę nie dostosować się do nakazu PINB? Dołączam kopie decyzji i odwołanie.

Nie posiadam planów budynku a chcę zrobić remont

Jestem właścicielem domu z 1911 r., na parterze prowadzona jest działalność gospodarcza. Natomiast na pierwszym piętrze znajdują się lokale mieszkalne. Planuję przeprowadzić remont budynku polegający na wymianie poszycia dachowego (bez zmiany konstrukcji – więźba jest w bardzo dobrym stanie), zamontowaniu okien połaciowych w dachu, wymianie okien, dociepleniu budynku i stropów. Do zgłoszenia prac remontowych czy uzyskania pozwolenia na budowę potrzebne są między innymi plany budynku, których niestety nie posiadam. W urzędzie miasta twierdzą, że zaginęły. Jedynym dokumentem jest plan parteru. Gdzie wobec tego mógłbym szukać planów takiego budynku? Czy do przeprowadzenia remontu potrzebne jest faktycznie zezwolenie na budowę, czy wystarczy zgłoszenie?

Donos sąsiada do PINB w sprawie rozbudowy domu

Sąsiad złożył na mnie donos do PINB. Jego działka graniczy z moją, ale nie jest zabudowana. Problem polega na tym, że mam błędnie wydane pozwolenie na rozbudowę domu. Dom jest dłuższy o 2 m od tego, co jest w pozwoleniu i ma okna od strony sąsiedniej działki, bo urząd nie zauważył, że jest to źle zaznaczone na projekcie. Czy to teraz ma znaczenie? Wizyta kontrolna ma się odbyć za tydzień, jak się do niej przygotować? Sąsiad wynajął prawnika, czy mam go wpuścić na działkę i do domu w czasie oględzin?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »