Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem budowlanym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy w przypadku samowoli budowlanej dochodzi do przedawnienia?

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2016-04-25

Budynek, a dokładnie obora, został wybudowany w latach 70-80, nie znam konkretnej daty. Jest to samowola budowlana, nie było żadnych planów i pozwoleń. Chciałabym teraz zmienić pokrycie dachu i zgłosić tę wymianę w starostwie. Czy czekają mnie jakieś konsekwencje? Czy taka stara samowola budowlana zalegalizowała się poprzez upływ czasu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Czy w przypadku samowoli budowlanej dochodzi do przedawnienia?

Istota pozwolenia na budowę przy podjęciu robót budowlanych

Z uwagi na przybliżoną datę budowy należy stosować do oceny skutków powyższej sytuacji przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Obowiązujący wówczas art. 28 ustawy stanowił, że:

„1. Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

2. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej. Organ ten może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określonego obiektu budowlanego.

3. Pozwolenia na budowę wymaga również wznoszenie lub wykonywanie w miejscach publicznych pomników, posągów, wodotrysków i innych obiektów architektury ogrodowej, urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego.

4. Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia.”

Czym są roboty budowlane?

Proszę zatem zwrócić uwagę, że tylko tzw. roboty budowlane wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia. Aby zdefiniować roboty budowlane, należy z kolei sięgnąć do definicji zawartych w art. 2 przywołanej ustawy. Poniżej – z uwagi na jego istotność – zacytuję w całości brzmienie tego przepisu:

„Art. 2. 1. Przez »obiekty budowlane« rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji.

2. Przez »budowę« rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę.

3. Przez »roboty budowlane« rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego.”

Jak wynika z przepisu, roboty budowlane to budowa obiektu budowlanego, a tym z kolei są budynki lub inne wskazane w przepisie budowle. Nie ma oczywiście wątpliwości co do tego, że obora stanowi budynek, a zatem było wymagane pozwolenie na jej budowę.

Przedawnienie samowoli budowlanej

Nie istnieje w prawie polskim coś takiego jak przedawnienie samowoli budowlanej. Nawet zatem co do budynków tak starych jak wspomniana obora można wydać nakaz jej rozbiórki, jeśli samowola ta zostanie ujawniona. Skutków takich nie zniweluje sam upływ czasu, nawet 30 lat od dnia budowy. Innymi słowy legalizacja nigdy nie następuje wskutek upływu czasu.

Konsekwencje samowoli budowlanej

Skutki samowoli, tak najogólniej są dwa, tj. albo Pani ją zalegalizuje, albo będzie Pani musiała dokonać rozbiórki obory na swój koszt. Ten drugi skutek przewiduje art. 38.1 przywołanej ustawy, stanowiąc, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki.

Art. 37 mówi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

„1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.”

Wystąpienie inwestora z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku

W razie ustalenia przez organy budowlane, iż nie zaistniały podstawy do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku w oparciu o cytowany art. 37, ma zastosowanie art. 40 stanowiący podstawę do wydania decyzji nakazującej inwestorowi doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku do właściwego stanu technicznego oraz zgodnego z przepisami, zaś po wykonaniu nakazanych obowiązków inwestor powinien wystąpić z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku zgodnie z art. 42 ustawy.

Przepisy te dla porządku cytuję:

„Art. 40 W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Art. 42. 1. Inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej.

Sankcje karne za samowolę budowlaną przewidywał natomiast art. 61 powołanej ustawy, stanowiąc, że:

„1. Kto przystępuje do budowy lub zbudował obiekt budowlany bez dopełnienia wymagań określonych ustawą lub przepisami wydanymi na jej podstawie albo zmienia bez zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej sposób użytkowania obiektu budowlanego, podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny do 5000 zł.

2. Jeżeli w następstwie czynu określonego w ust. 1 powstały okoliczności, o których mowa w art. 37, sprawca podlega karze pozbawienia wolności do 2 lat lub grzywny albo obu tym karom łącznie.”

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »

Poduszki